Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/2274 · K. 2025/816

11. Hukuk Dairesi         2024/2274 E.  ,  2025/816 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1971 Esas, 2024/169 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/227 E., 2021/42 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "... DERSLER 1-8" isimli eserleri şirketin kuruluş tarihi olan 1993 yılından beri yayımladığını, "... DERSLER SORU BANKASI 1-8" isimli kitapların ise 2014 yılından itibaren yayımlanmaya başladığını, müvekkilinin yayımını gerçekleştirdiği "... DERSLER SORU BANKASI 2,3,4 ve 8" isimli eserlerin özgün kapak biçimleri olduğunu ve müşterilerinin kitapları bu kapak biçimleri ile tanıyarak güvenle tercih edip satın aldıklarını, 2016 yılında kurulan davalı şirketin kamuya sunduğu "... DERSLER SORU BANKASI 2,3,4" isimli eserlerin çoğaltılmış nüshalarının biçimlerinin müvekkilinin yayımını gerçekleştirdiği "... DERSLER SORU BANKASI 2,3,4 ve 8" isimli eserlerin çoğaltılmış biçimleriyle iltibasa neden olacak derecede benzer olduğunu, bu nedenle belirtilen kapak desenlerine ilişkin davalıya ait 2016/7012 sayılı tasarımının hükümsüzlüğünün gerektiğini, tasarım tescilinin kötüniyetli olduğunu ileri sürerek davalı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait tescilli tasarımın farklı olduğunu, zaman içerisindeki kullanımı ile anonimleşen soru işareti figürünün internet sitelerinden indirilebildiğini, davacıya ait kitapların soru işareti ile tanınmadığını, davacı tarafından yayımlanan diğer yayınlarda sadece baloncuklara yer verilip soru işareti grafiğine yer verilmediğini, tasarımın kullanıldığı kitap alıcısının öğrenciler olmadığını, yaş grubu nedeniyle veliler olduğunu, ortalama zeka düzeyindeki bir tüketicinin kitaplar üzerinde yer alan markayı gördüğünde kitapları karıştırmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2016/07012 sayılı tasarımın ana unsuru olan dairesel şekillerle (çark dişlileri ile) oluşturulmuş soru işareti şeklinin ve bütün olarak davalıya ait tasarımın, davacıya ait kıyasa konu kitap kapak tasarımlarından belirgin ölçüde farklılaşmasına yol açmadığı, kitap kapak tasarımları arasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğu, dairesel şekillerle oluşturulmuş soru işareti görselinin yer aldığı kitap kapağının/ürünün teknik fonksiyonlarının dayattığı sınırlamalar veya ürüne uygulanacak kanuni gerekliliklerden kaynaklanmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alındığında eğitim içerikli kitap kapağında kullanılabilecek sınırsız öge/şekil/ibare bulunmasına rağmen dairesel şekillerden oluşmuş soru işareti şeklinin kullanılmış olması karşısında, dava konusu tasarımın ayırt edicilik unsurunu taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece alınan birinci ve ikinci bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi gideren ve aralarında tasarım uzmanı öğretim üyelerinin de bulunduğu bilirkişilerden alınan denetime elverişli üçüncü bilirkişi raporunda, davacı tarafından davalının tasarım başvurusundan önce kullanılmaya başlandığı konusunda çekişme bulunmayan tescilsiz soru bankası kitap kapak tasarımına göre davalının dava konusu tasarımının alt ve üstünde konumlanan yazıların yer ve oranları ile yarattığı grafik etkiler bakımından kapaklar arasındaki farkın aynı yayın evinin bir başka yayını ya da bir sonraki baskısı seviyesinde kalabileceği ve dolayısıyla karıştırılma ihtimalinin olduğu, tasarımlar arasında söz konusu olan farklılıkların tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmadığı ve dava konusu tasarımın ayırt edicilik unsuru taşımadığının açıklandığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.02.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.