İçtihatYargıtay3. Hukuk Dairesi19.06.2025

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/2784 · K. 2025/3417

3. Hukuk Dairesi 2024/2784 E. , 2025/3417 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/1228 E., 2024/391 K. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, asıl davada davacı ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin ... Eczanesinin sahibi olduğunu, ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Dahiliye Servisinde Dr. ... . tarafından yazılan ve eczanesince karşılanan reçetelerinde geçen doktorun 14.12.2013 tarihli beyanına göre Dr. ... tarafından yazılmadığı, yazı ve imzanın ona ait olmadığı, imzasının üstündeki kaşenin 3-4 ay önce kaybettiği kaşe olduğu anlaşıldığından birkısım reçetelerde sahtecilik yapıldığı iddiası ile hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin ... Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2012 yılına ait protokolün (5.3.8) ve (5.3.10.) maddeleri uyarınca yersiz ödeme yapılan reçete bedeli toplamı 95.292,98 TL'nin faiziyle birlikte geri alınmasına, 1.848.353,00 TL cezai şart uygulanmasına ve sözleşmenin bir yıl süre ile feshine karar verildiğini, sahtecilik yapıldığı iddia edilen reçetelerin; ... Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin matbu tek tip reçete kağıdı üzerine yazılı, reçeteyi yazan doktorun imzası, kaşesi, ayrıca yatan hasta kaşesi ve imzası, hastane eczacısının reçetede yazılı ilaçların kendisi ve benzeri yoktur kaşesi ve imzası, başhekimlik makamının onay kaşesi ve imzası, dosya ve protokol numarası ile çoğu reçetede enfeksiyon hastalıkları doktorunun imzası ve kaşesinin mevcut olduğunu, ayrıca reçetelerin tamamına yakınının yatan hastalar adına yazıldığını, reçete muhteviyatı ilaçların hastalara ulaştırıldığını ve kullanıldığını, gerekli araştırma yapılmadan reçeteler hakkında değerlendirme yapılmasının hakkaniyete uygun olmadığını, sahte olduğu iddia edilen reçetelerin hiç birisine kendisinin ve çalışanlarının herhangi bir dahlinin olmadığını ileri sürerek, Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. 2. Birleşen davada davacı vekili; Sosyal Güvenlik Kurumu Samsun İl Müdürlüğünün davacı ... Rektörlüğünden alacaklı olduğunu ispat etmeden hekim kaşelerinin sahte üretilmesi çalınması gibi usulsüz olarak kullanılması sonucu alacağın doğduğu iddiasıyla idari işlemle tek taraflı olarak Rektörlük alacaklarından haksız yere kestiği 98.732,98 TL'nin kesinti tarihi olarak bildirilen 26.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2022 tarihli kararıyla; ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi dahiliye servisinde çalışmakta olan ... .'nin 2012 yılı Ağustos ayında kaybetmiş olduğu kaşesi ile ağustos ayı ve sonrasında kendisinin yazı, imza ve parafı taklit edilmek suretiyle reçeteler yazıldığına dair şikayeti üzerine, davalı eczacı ve dava dışı eczane çalışanları hakkında Samsun 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/266 Esas ve 2014/96 Karar sayılı dosyasında yapılan kovuşturma sonucunda tarafların ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği, ayrıca taraflar arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin ... Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2012 yılı Protokolünün (6.3.) maddesinde; “Bu protokol hükümleri ile ilgili olarak hakkında suç duyurusunda bulunulan ve açılan Kamu davası sonucunda ceza mahkemesi tarafından beraat kararı verilen eczacının beraat kararından sonra talebi halinde sözleşme yapılır.” hükmü yer aldığına göre, uygulanan cezai işlemlerin dayanağının kalmadığının anlaşıldığı, nitekim tarafların iddia ve savunmaları kapsamında alınan, denetime açık, gerekçeli ve yerinde bulunan 05.10.2015 havale tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre de; doktor kaşelerinin herkesin ulaşabileceği noktada bulunması, reçetelerin iş yoğunluğu nedeni ile zaman zaman intörnler tarafından yazılıyor olması karşısında, kaşe üzerindeki imzanın salt kaşenin sahibi doktora ait olmaması nedeni ile reçetenin sahteliğinden söz edilemeyeceği, reçetelerdeki sorunun hastanenin çalışma yönteminden kaynaklandığı, bu itibarla davacı hakkında 2012 yılı Protokolünün (5.3.8) ve (5.3.10) maddeleri gereğince uygulanan 02.04.2013 tarihli cezai işlemin kaldırılması gerektiği belirtildiğinden asıl davanın kabulüne, Protokolün (5.3.8) maddesi uyarınca verilen 57.506,60 TL cezai şart bedeli ve 1 yıl süre ile yeni sözleşme yapılmayacağına ilişkin fesih işleminin, (5.3.10) maddesi uyarınca verilen 1.848.353,00 TL cezai şart bedeli ve 1 yıl süre ile yeni sözleşme yapılmayacağına ilişkin fesih işleminin iptaline, 205 adet reçeteye ilişkin yersiz ödenen 95.292,28 TL reçete bedelinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanan yasal faiziyle birlikte davacının davalı Kuruma tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilmesine yönelik işlemin iptaline karar verilmiş, birleşen davada bilirkişi kök raporunda ... . tarafından düzenlenmeyen ancak onun kaşesini taşıyan 185 adet reçete nedeniyle eczanenin sorumlu olamayacağı, sorumluluğun ... Hastanesinde olduğunun kabul edildiği, bu durumda reçete bedeli olan 92.251,00 TL’nin faizi ile birlikte toplam 98.732,98 TL olarak 19 Mayıs Üniversitesinin SGK'daki alacağından mahsup edilmesi işleminin yerinde olduğunun kabulü gerektiği bildirildiğinden, birleşen davanın reddine karar verilmiş karar asıl davada davalı vekili ile birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Dairece verilen 08.06.2023 tarihli ilamla; birleşen dava yönünden temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, asıl dava yönünden; "6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi hükmüne göre ceza mahkemesince verilen beraat kararı; kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliliği, illiyet gibi esasları hukuk hakimini bağlamayacaktır. Ancak hemen belirtilmelidir ki gerek öğretide gerekse Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşıyacaktır. Bu doğrultuda maddi vakıanın tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlayıcı olup ceza mahkemesince bir maddi vakıanın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-92 E 2018/1362 K sayılı kararı). Her ne kadar davacı ve çalışanları dava konusu sahte reçeteler ile ilgili olarak Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/266 Esas, 2014/96 Karar sayılı dosyasında yargılamaları yapılarak delil yetersizliğinden beraat etmişlerse de bu kararla bağlı olunmadığından yapılan yargılama sırasında toplanan tüm deliller kapsamından ... Üniversitesi dahiliye servisi doktoru ... .’in kaybolan kaşesi ile düzenlenen 186 adet sahte reçete ile tahrifat yapılan 19 adet reçetenin tamamının davacı eczane tarafından Kuruma faturalandırılmış olmasının hayatın olağan akışına uygun olmaması ve 38 adet sahte reçete arkasındaki yazı ve imzaların eczane çalışanlarına ait olduğunun yapılan ceza yargılamasında tespit edilmiş olmasına göre, 38 adet reçete nedeniyle davacı ve çalışanlarının Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak sahte reçete faturalandırdığının kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle, asıl davanın bozulmasına karar verilmiştir. 2.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı ve çalışanları dava konusu sahte reçeteler ile ilgili olarak Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/266 Esas, 2014/96 Karar sayılı dosyasında yargılamaları yapılarak delil yetersizliğinden beraat etmişlerse de bu kararla bağlı olunmadığından yapılan yargılama sırasında toplanan tüm deliller kapsamından ... Üniversitesi dahiliye servisi doktoru ... .'nin kaybolan kaşesi ile düzenlenen 186 adet sahte reçete ile tahrifat yapılan 19 adet reçetenin tamamının davacı eczane tarafından Kuruma faturalandırılmış olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı 38 adet sahte reçete arkasındaki yazı ve imzaların eczane çalışanlarına ait olduğunun yapılan ceza yargılamasında tespit edilmiş olmasına göre 38 adet reçete nedeniyle davacı ve çalışanlarının Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak sahte reçete faturalandırdığı anlaşılmış olup davacı eczane hakkında 2012 yılına ait Protokolün (5.3.8) ve (5.3.10.) maddeleri uyarınca davalı Kurum tarafından tatbik edilen cezai şart ve fesih işlemleri ile reçete bedellerine yönelik davacının asıl davadaki tüm talepleri yönünden davanın reddine karar verilmiş karar, asıl davalı tarafınca temyiz edilmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/2784 · K. 2025/3417

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

VI. TEMYİZ

VII. KARAR