Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/2784 · K. 2025/3417

3. Hukuk Dairesi         2024/2784 E.  ,  2025/3417 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/1228 E., 2024/391 K. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, asıl davada davacı ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin ... Eczanesinin sahibi olduğunu, ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Dahiliye Servisinde Dr. ... . tarafından yazılan ve eczanesince karşılanan reçetelerinde geçen doktorun 14.12.2013 tarihli beyanına göre Dr. ... tarafından yazılmadığı, yazı ve imzanın ona ait olmadığı, imzasının üstündeki kaşenin 3-4 ay önce kaybettiği kaşe olduğu anlaşıldığından birkısım reçetelerde sahtecilik yapıldığı iddiası ile hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin ... Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2012 yılına ait protokolün (5.3.8) ve (5.3.10.) maddeleri uyarınca yersiz ödeme yapılan reçete bedeli toplamı 95.292,98 TL'nin faiziyle birlikte geri alınmasına, 1.848.353,00 TL cezai şart uygulanmasına ve sözleşmenin bir yıl süre ile feshine karar verildiğini, sahtecilik yapıldığı iddia edilen reçetelerin; ... Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin matbu tek tip reçete kağıdı üzerine yazılı, reçeteyi yazan doktorun imzası, kaşesi, ayrıca yatan hasta kaşesi ve imzası, hastane eczacısının reçetede yazılı ilaçların kendisi ve benzeri yoktur kaşesi ve imzası, başhekimlik makamının onay kaşesi ve imzası, dosya ve protokol numarası ile çoğu reçetede enfeksiyon hastalıkları doktorunun imzası ve kaşesinin mevcut olduğunu, ayrıca reçetelerin tamamına yakınının yatan hastalar adına yazıldığını, reçete muhteviyatı ilaçların hastalara ulaştırıldığını ve kullanıldığını, gerekli araştırma yapılmadan reçeteler hakkında değerlendirme yapılmasının hakkaniyete uygun olmadığını, sahte olduğu iddia edilen reçetelerin hiç birisine kendisinin ve çalışanlarının herhangi bir dahlinin olmadığını ileri sürerek, Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. 2. Birleşen davada davacı vekili; Sosyal Güvenlik Kurumu Samsun İl Müdürlüğünün davacı ... Rektörlüğünden alacaklı olduğunu ispat etmeden hekim kaşelerinin sahte üretilmesi çalınması gibi usulsüz olarak kullanılması sonucu alacağın doğduğu iddiasıyla idari işlemle tek taraflı olarak Rektörlük alacaklarından haksız yere kestiği 98.732,98 TL'nin kesinti tarihi olarak bildirilen 26.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini istemiştir. II. CEVAP 1. Asıl davada davalı vekili; yapılan inceleme neticesinde ... . tarafından yazılmadığı anlaşılan sahte reçetelerin davacı tarafından Kuruma faturalandırılmış olması nedeniyle Kurum işleminin yerinde olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini dilemiştir. 2. Birleşen davada davalı vekili; ... hastanesine yapılan 92.251,00 TL yersiz ödemeden ... Eczanesi ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, muhakkik raporunda belirtilen 185 adet reçetenin davacı hastane doktoru ... .'ye ait kayıp kaşe kullanılarak sahte olarak düzenlendiğini, hastanenin gerekli incelemeleri yapmadan kontrolsüz şekilde sahte reçetelere eczanemizde yoktur kaşesi basarak ve başhekimlik onayı yaptığı için kusurlu olduğunu ve reçete bedellerinden bu nedenle sorumlu olması gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2022 tarihli kararıyla; ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi dahiliye servisinde çalışmakta olan ... .'nin 2012 yılı Ağustos ayında kaybetmiş olduğu kaşesi ile ağustos ayı ve sonrasında kendisinin yazı, imza ve parafı taklit edilmek suretiyle reçeteler yazıldığına dair şikayeti üzerine, davalı eczacı ve dava dışı eczane çalışanları hakkında Samsun 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/266 Esas ve 2014/96 Karar sayılı dosyasında yapılan kovuşturma sonucunda tarafların ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği, ayrıca taraflar arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin ... Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2012 yılı Protokolünün (6.3.) maddesinde; “Bu protokol hükümleri ile ilgili olarak hakkında suç duyurusunda bulunulan ve açılan Kamu davası sonucunda ceza mahkemesi tarafından beraat kararı verilen eczacının beraat kararından sonra talebi halinde sözleşme yapılır.” hükmü yer aldığına göre, uygulanan cezai işlemlerin dayanağının kalmadığının anlaşıldığı, nitekim tarafların iddia ve savunmaları kapsamında alınan, denetime açık, gerekçeli ve yerinde bulunan 05.10.2015 havale tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre de; doktor kaşelerinin herkesin ulaşabileceği noktada bulunması, reçetelerin iş yoğunluğu nedeni ile zaman zaman intörnler tarafından yazılıyor olması karşısında, kaşe üzerindeki imzanın salt kaşenin sahibi doktora ait olmaması nedeni ile reçetenin sahteliğinden söz edilemeyeceği, reçetelerdeki sorunun hastanenin çalışma yönteminden kaynaklandığı, bu itibarla davacı hakkında 2012 yılı Protokolünün (5.3.8) ve (5.3.10) maddeleri gereğince uygulanan 02.04.2013 tarihli cezai işlemin kaldırılması gerektiği belirtildiğinden asıl davanın kabulüne, Protokolün (5.3.8) maddesi uyarınca verilen 57.506,60 TL cezai şart bedeli ve 1 yıl süre ile yeni sözleşme yapılmayacağına ilişkin fesih işleminin, (5.3.10) maddesi uyarınca verilen 1.848.353,00 TL cezai şart bedeli ve 1 yıl süre ile yeni sözleşme yapılmayacağına ilişkin fesih işleminin iptaline, 205 adet reçeteye ilişkin yersiz ödenen 95.292,28 TL reçete bedelinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanan yasal faiziyle birlikte davacının davalı Kuruma tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilmesine yönelik işlemin iptaline karar verilmiş, birleşen davada bilirkişi kök raporunda ... . tarafından düzenlenmeyen ancak onun kaşesini taşıyan 185 adet reçete nedeniyle eczanenin sorumlu olamayacağı, sorumluluğun ... Hastanesinde olduğunun kabul edildiği, bu durumda reçete bedeli olan 92.251,00 TL’nin faizi ile birlikte toplam 98.732,98 TL olarak 19 Mayıs Üniversitesinin SGK'daki alacağından mahsup edilmesi işleminin yerinde olduğunun kabulü gerektiği bildirildiğinden, birleşen davanın reddine karar verilmiş karar asıl davada davalı vekili ile birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin 21.11.2022 tarihli kararıyla, karar verilmiş karar, asıl davada davalı vekili, birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1.Dairece verilen 08.06.2023 tarihli ilamla; birleşen dava yönünden temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, asıl dava yönünden; "6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi hükmüne göre ceza mahkemesince verilen beraat kararı; kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliliği, illiyet gibi esasları hukuk hakimini bağlamayacaktır. Ancak hemen belirtilmelidir ki gerek öğretide gerekse Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşıyacaktır. Bu doğrultuda maddi vakıanın tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlayıcı olup ceza mahkemesince bir maddi vakıanın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-92 E 2018/1362 K sayılı kararı). Her ne kadar davacı ve çalışanları dava konusu sahte reçeteler ile ilgili olarak Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/266 Esas, 2014/96 Karar sayılı dosyasında yargılamaları yapılarak delil yetersizliğinden beraat etmişlerse de bu kararla bağlı olunmadığından yapılan yargılama sırasında toplanan tüm deliller kapsamından ... Üniversitesi dahiliye servisi doktoru ... .’in kaybolan kaşesi ile düzenlenen 186 adet sahte reçete ile tahrifat yapılan 19 adet reçetenin tamamının davacı eczane tarafından Kuruma faturalandırılmış olmasının hayatın olağan akışına uygun olmaması ve 38 adet sahte reçete arkasındaki yazı ve imzaların eczane çalışanlarına ait olduğunun yapılan ceza yargılamasında tespit edilmiş olmasına göre, 38 adet reçete nedeniyle davacı ve çalışanlarının Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak sahte reçete faturalandırdığının kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle, asıl davanın bozulmasına karar verilmiştir. 2.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı ve çalışanları dava konusu sahte reçeteler ile ilgili olarak Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/266 Esas, 2014/96 Karar sayılı dosyasında yargılamaları yapılarak delil yetersizliğinden beraat etmişlerse de bu kararla bağlı olunmadığından yapılan yargılama sırasında toplanan tüm deliller kapsamından ... Üniversitesi dahiliye servisi doktoru ... .'nin kaybolan kaşesi ile düzenlenen 186 adet sahte reçete ile tahrifat yapılan 19 adet reçetenin tamamının davacı eczane tarafından Kuruma faturalandırılmış olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı 38 adet sahte reçete arkasındaki yazı ve imzaların eczane çalışanlarına ait olduğunun yapılan ceza yargılamasında tespit edilmiş olmasına göre 38 adet reçete nedeniyle davacı ve çalışanlarının Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak sahte reçete faturalandırdığı anlaşılmış olup davacı eczane hakkında 2012 yılına ait Protokolün (5.3.8) ve (5.3.10.) maddeleri uyarınca davalı Kurum tarafından tatbik edilen cezai şart ve fesih işlemleri ile reçete bedellerine yönelik davacının asıl davadaki tüm talepleri yönünden davanın reddine karar verilmiş karar, asıl davalı tarafınca temyiz edilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili, aksine bir tespit bulunmamasına rağmen verilen kararın hatalı olduğunu belirterek, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı Kurum vekili; Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasına rağmen lehlerine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararının bu yönden bozulmasına karar verilmesini istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, asıl davada Kuruma faturalandırılan sahte reçeteler nedeniyle davacı hakkında 2012 yılına ait Protokolün (5.3.8) ve (5.3.10.) maddeleri uyarınca uygulanan Kurum işleminin iptali, birleşen davada asıl dava konusu sahte reçete bedellerinin ... hastanesinden tahsiline dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve özellikle uyulmasına karar verilen bozma ilamı ile kesinleşen hususlar hakkında yerinde karar verildiği ve muaraza niteliğinde istem karşısında maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olduğunun anlaşılmasına göre, tarafların temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar verilmiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, 19.06.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.