Yargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2024/2988 · K. 2024/14615

11. Ceza Dairesi         2024/2988 E.  ,  2024/14615 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/4886 Değişik İş SUÇ : Güveni kötüye kullanma İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.03.2023 tarihli ve 2023/58067 Soruşturma, 2023/45499 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin, 04.07.2023 tarihli ve 2023/4886 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 04.07.2023'te kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 18.03.2024 tarihli ve 2023/30338 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.04.2024 tarihli ve KYB-2024/35852 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.04.2024 tarihli ve KYB-2024/35852 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği nazara alındığında, Dosya kapsamına göre, müşteki Kiralabunu Elektronik Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin şikayet dilekçesinde özetle; müvekkili müşteki firmanın www.kiralabunu.com internet sitesi üzerinden elektronik ve elektrikli eşyaları kiralama hizmeti sunduğunu, şüphelinin 28/12/2022 tarihinde 18 aylığına aylık 2162,00 Türk lirası karşılığında İphone marka telefonu kiraladığını, ancak kira bedelini ödemediğini, müşteki firmanın kira sözleşmesini feshedip ürünlerin iadesini talep etmesine rağmen ürünlerin iade edilmediğini, bu şekilde şüphelinin güveni kötüye kullanma suçunu işlediğini iddia ettiği olay nedeniyle başlatılan soruşturma sonunda, taraflar arasındaki husumetin hukuki uyuşmazlık olduğundan bahisle şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmış ise de; şüphelinin temini ile ayrıntılı ifadesine başvurulması ve şikayet dilekçesi ekinde sunulan ihtarname ve feshi ihbarın şüpheliye tebliğ edilip edilmediğinin incelenmesi suretiyle şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; internet sitesi üzerinden elektronik ürünlerin kiralanması hizmeti veren şikâyetçi Kiralabunu Elektronik Pazarlama ve Ticaret A.Ş. ile şüpheli ... arasında düzenlenen mesafeli kiralama sözleşmesi uyarınca, Apple Marka Iphone 12 Pro 128 GB Model cep telefonunun 28.12.2022 tarihinden başlamak üzere 18 ay süreyle aylık 2.162,00 TL bedelle şüpheliye kiralandığının, kiralanan cep telefonu şüpheliye teslim edildiği halde, şüphelinin kira bedelini ödememesi üzerine fesih ihbarında bulunulduğunun, buna karşılık herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi şüphelinin kiralanan cep telefonunu da şikayetçiye teslim etmediğinin, bu şekilde güveni kötüye kullanma suçunu işlediğinin iddia olunması üzerine başlatılan soruşturma kapsamında; şüphelinin ifadesine başvurulması, kiralanan malın şüpheliye teslim edilip edilmediğinin belirlenmesi, kira bedelinin ödenmesine yönelik ihtarname ve fesih ihbarının şüpheliye tebliğine ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya celp edilmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...taraflar arasındaki bahse konu kira sözleşmesi süresinin 28/12/2022 tarihinden itibaren 18 ay olduğu, fesih ihtarnamesinin/ihbarının ve diğer sair taleplerin usulüne uygun bir şekilde muhatabına tebliğ edildiğine dair dosyaya yansıyan yazılı bir belge ve başkaca somut bir delil bulunmadığı, dolayısıyla usulünce yapılan bir tebligat olmadığından sözleşme kapsamında şüphelinin cezai bir yükümlülüğü de olamayacağı, yine yukarıda belirtildiği şekilde kira süresinin de devam ettiği, bu şekilde gelinen aşamada taraflar arasında tanzim olunan sözleşmeye aykırılıktan kaynaklı anlaşmazlığın da hukuki mahiyette ihtilaf olduğu ve hukuk mahkemelerinde halli gerektiği, mevcut haliyle atılı suçun yasal unsurları itibariyle oluşmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin, 04.07.2023 tarihli ve 2023/4886 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.12.2024 tarihinde karar verildi.