Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/3787 · K. 2025/2852

3. Hukuk Dairesi         2024/3787 E.  ,  2025/2852 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2020/246 E., 2021/227 K. Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun 35. maddesi ile 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna (3797 sayılı Kanun) eklenen Ek 3. maddesi kapsamında faaliyet gösteren ve yasada belirtilen ödenekten yararlanarak hizmet veren davalı hakkında Bakanlığın 31.01.2008 tarihli onayıyla başlatılan soruşturma sonucunda, temel ve hazırlayıcı eğitimlerini tamamlamayan stajyer statüsündeki aday öğretmenlerin hukuka aykırı olarak ders ve seanslar ile bireysel ve grup eğitimlerinde görevlendirildiğinin ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun (5580 sayılı Kanun)13/3 maddesi gereği öğrencilerinin en az %3'ünü ücretsiz okutması gerektiği halde 2007 Temmuz-2008 Nisan tarihleri arasında ücretsiz öğrenci okutmadığının tespit edildiğini, aday öğretmenler için yapılan 25.581,20 TL ödeme ile engelli öğrenciler için ayrılan ödenekten verilen 6.292,00 TL'nin iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 31.873,20 TL'nin ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir II. CEVAP Davalı vekili; aday öğretmenlerin özürlü öğrencilere ders verebilme donanımlarıyla üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olduklarını, Valiliğin onayına uygun olarak derse girme hakkı kazandıklarını, 3797 sayılı Kanun'un ek 3. maddesinde engelli çocuklar için zengin fakir ayrımı yapılmaksızın eğitim giderlerinin Devlet tarafından karşılanacağının öngörüldüğünü, müvekkiline öğrenci velilerinin ücretsiz eğitim talebine ilişkin herhangi bir başvurusunun olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 20.12.2013 tarihli kararıyla; davalı özel öğretim kurumunun GOP Kaymakamlığı ve GOP Milli Eğitim Müdürlüğünün "olur"ları ile temel ve hazırlayıcı eğitimleri tamamlatılmadan bireysel ve grup eğitim seanslarında görev alan aday Çocuk Gelişimi ve Okul Öncesi öğretmenleri S.T., N. Y. ve Z. B.'e girdikleri dersler için ödenen 25.581,20 TL'nin iade edilemeyeceği, sosyal devlet ilkesi gereğince tüm engelli çocukların eğitim masraflarının devlet tarafından karşılanması gereği, ücretsiz eğitim için başvuru olmadığı, ücretsiz öğrenci kontenjanından ödenen 6.292,00 TL'nin de davacı kuruma iade koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17.06.2020 tarihli ilamıyla; sair temyiz itirazının reddine karar verildikten sonra, davalının işlettiği yerin 5580 sayılı Kanuna tabi bir Özel Öğretim Kurumu olduğu, 5580 sayılı Kanunun 13/3 maddesine göre ücretsiz okutulması gereken öğrencilerin eğitim bedelinin de davacı Kurumdan yersiz olarak tahsil edildiği iddiası ile bu bedelin talep edildiği, davaya konu edilen 2007 ilâ 2008 döneminde 5580 sayılı Kanun’un yürürlükte olduğu ve anılan düzenleme uyarınca davalı kurumun, öğrenim gören öğrenci sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutma yükümlülüğünün bulunduğu; bu konuda davalı kuruma başvuru yapılmamış olmasının ücretsiz öğrenci okutma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, buna göre dava konusu talebin kapsadığı tarihlere ilişkin olarak dönem içerisinde okutulan öğrencilerin %3'ünün eğitim giderleri hesaplatılarak, zarar kapsamı belirlenip hüküm altına alınması gerekirken eksik incelemeyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına, karar verilmiştir. 2. Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu dönemde davalı Kurumda okutulan öğrencilerin toplam eğitim giderinin 74.542,64 TL olarak bildirildiği, ücretsiz okutulması gereken öğrencilerin eğitim giderinin bu bedelin % 3'ü olan 2.236,28 TL olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 2.236,28 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; 5580 sayılı Kanunun 9/b. maddesi atfıyla 657 sayılı Kanunun 54. ve 55. maddeleri ile Aday Memurların Yetiştirilmesine Dair Yönetmeliğin 4., 5. ve 10. maddelerinde, aday memurlara ilişkin düzenlemeler yapıldığını ve aday öğretmenlerin derse girebilecekleri azami saatlerin belirtildiğini, davalı Kurum tarafından mevzuata aykırı olarak temel ve hazırlayıcı eğitimleri tamamlatılmadan görev verildiği tespit edilen aday öğretmenlere hukuka aykırı ve yersiz olarak ödenen 25.581,20 TL'nin faiziyle geri ödenmesi gerektiğini, davalı Kurumun Temmuz 2007 ve Nisan 2008 tarihleri arasında yasal zorunluluk olduğu halde ücretsiz öğrenci okutmadığı halde Devletten 6.292,00 TL ödenek aldığını, bu miktarın da faiziyle iade edilmesi gerektiğini, Mahkemenin davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, zira ücretsiz eğitmekle yükümlü olduğu öğrenci sayısının en az %3 olup, bu orandan daha fazla sayıda öğrenciyi ücretsiz okutabileceğini, dolayısıyla davalıya ödenen miktarın tamamının iadesine karar verilmesi gerektiğini belirterek, kararı temyiz etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, mevzuata aykırı olarak aday öğretmen görevlendirilmesi ve ücretsiz öğrenci okutma yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması nedeniyle yersiz yapıldığı anlaşılan ödemelerin iadesi istemine ilişkindir. Temyiz incelemesine konu kararda belirtilen gerekçeye, uyulan bozma ilamında gösterildiği şekilde inceleme ve araştırma yapılarak yine bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verilmiş olmasına, bozma ilamının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan kısımlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine imkan bulunmamasına ve özellikle özel öğretim ihtiyacı olan engellilerin eğitim giderlerinin Devlet tarafından karşılanıyor olmasının, özel öğretim kurumlarının 5580 sayılı Kanunun 13/3 maddesi gereğince öğrencilerinin en az %3'ünü ücretsiz okutma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığının ve bu öğrenciler için Devletten ücret talep edilemeyeceğinin emsal nitelikteki Hukuk Genel Kurulunun 2017/4-1684 E., 2021/457 K. sayılı ilamında da açıklanmış olmasına göre, davacı vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan kararın ONANMASINA, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.