İçtihatYargıtay11. Hukuk Dairesi29.05.2025

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/4084 · K. 2025/3851

11. Hukuk Dairesi 2024/4084 E. , 2025/3851 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2332 Esas, 2024/677 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2015/848 E., 2022/469 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... Yem Sanayi A.Ş., duruşmasız olarak davalı ...Yem Tarım Ürünleri Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 27.05.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalı ... Yem Sanayi A.Ş. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... fabrikasının üretimi...Geliştirme yemini yedirdiği 193 adet besi danasından, 77 adet besi danasının öldüğünü, kalan 116 besi danalarında ise çok büyük verim kayıpları olduğunu, hayvanlarına yeniden sıfırdan besi yaptığını, bunun sonucunda daha önce yaptığı besi masraflarının boşa gittiğini, yeni besi maliyetleri oluştuğunu, ayrıca ayıplı ve kusurlu olarak üretilen bu yemlerin tüketiminden dolayı hayvanlarının gerçek olması gereken besi randımanlarına ulaşamadığını, besi süresi uzadığını ve yem maliyeti oluştuğunu, alternatif yeni besi yapma faaliyetlerinin engellendiğini, müvekkilinin olası kârlardan mahrum kaldığını, olumsuz beslenmenin sonucunda hayvanlar istenilen kiloya ulaşamadığından müvekkilinin zararının oluştuğunu, işletmesinin ekonomik ve mali yapısının bozulduğunu, ekonomik planlarının alt üst olduğunu, işletmesindeki 77 adet hayvanın ölümüne ve kalan hayvanlarındaki üretim ve randıman kayıplarının ortaya çıkmasına yol açan davalılar adına tazminat tutarının tam ve kesin olarak belirlenmemesi mümkün olmadığından belirsiz alacak davası açtığını, belirsiz alacak miktarının bilirkişi marifeti ile tespit ettirilerek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davacı 30.01.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam 831.816,45 TL maddi, 50.000,00 TL manevi zararının 22.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Yem Tarım Ürünleri Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının dosyaya sunduğu belgelerde ölümlerin yemden kaynaklandığı yönünde bir tespit bulunmadığını, tam tersine hayvanlarda herhangi bir hastalığa rastlanmadığını, ölümlerin pika olabileceği yönünde değerlendirme yapıldığını, davacının hayvanlarında pikaya rastlanmış olmasının bilimsel yönden pek çok nedeni olabileceğini, davacıya hayvanlara vermiş olduğu yem miktarının az olduğu, yemin yanında vitamin takviyesi yapmasının yararlı olduğunun belirtildiğini, önleyici tedavi sürecini aksatmış olmasının davacının kusuru olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... Yem Sanayi A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının iddiaları ile ilgili yapılan inceleme ve araştırmalarda yemlerin hayvan ölümlerine neden olduğu yolunda bir tespit bulunmadığını, satılan yemler ile ölümler arasında bir illiyet bağı kurulmadığını, davalı şirketin üzerine düşen ödevleri yerine getirdiğini, ölümlerin yem ile ilgisi olduğu yolunda bir bulguya rastlanmadığını, yemden kaynaklanmadığını tespit ettiklerini, davacıya bildirdiklerini, veteriner kontrol araştırma merkezinin 27.03.2013 tarihli raporuna göre hayvanlarda kanda baktıklarını söyledikleri biyokimya sonuçlarına göre kan referans değerlerine göre eksik olan minerallerin magnezyum ve selenyum olduğunu, 06.06.2013 tarihli Gıda ve Hayvancılık Bakanlığı'nın yazısına istinaden yaptıkları itiraz üzerine yapılan analizlerde, magnezyum ve selenyum değerlerinin Amerikan Ulusal Araştırma Konseyi'nin belirlediği ihtiyaçlardan daha fazla olarak tespit edildiğini, yemle alakalı olduğunu gösteren bir tespite yer verilmediğini, pika hastalığının birçok sebebi olduğunu, hayvanların hasta olduğu için yem yiyememesinden ve az yem konmuş olması sebebiyle yeterli yem yiyememelerinden kaynaklı dengesiz beslenme mevcudiyetinin araştırılması gerektiğini, 09.05.2013 tarihli tutanakta, ne hayvanların önceden davalıya ait yemleri kullandığı ve bu yemlerin hastalığa yol açtığı, ne de hayvanlarda görülen iyileşmenin başka bir yem kullandırmaya başladıktan sonra olduğu konusunda tespit olmadığını, tutanakta hayvanların bakım ve beslenme programının bu şekilde devam ettirilmesi konusunda tavsiyede bulunduğunu, bunun da aslında hayvanların yemden değil, yanlış beslenme ve bakım sebebi ile hastalandığını gösterdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Yem Sanayi Anonim Şirketi tarafından üretimi yapılan, davacı tarafça davalı ...Yem Tarım Ürünleri Ltd. Şti.'nden satın ve teslim alınıp hayvanların beslenmesinde kullanılan yemlerde bulunması gereken bakır-çinko-mangan miktarının olması gerekenden çok yüksek olduğu, buna karşın kobaltın hiç bulunmaması nedeni ile iz element ve mineraller arasında yetersizlik ve dengesizliğe sebebiyet verdiği, iş bu yemleri tüketen davacıya ait hayvanlarda pika (gıda özelliği olmayan toprak, dışkı gibi maddelerin yenilmesi) hastalığı ve buna bağlı organ hasarları ve ölümlere neden olduğu, bu kapsamda davalılarca üretim ve satışı yapılan yemlerin üretiminde ve satışında, davalı tarafın ağır kusuru bulunduğu, ayıbın gizli ayıp niteliği taşıdığı, davacının besi hayvanlarının ölümünde ve verim kaybından dolayı toplam 831.816,45 TL maddi zararının oluştuğu, yine davacının beslediği hayvanlarının ölümü ve verim kaybı ve buna bağlı ekonomik geleceğinin sarsılması nedeniyle yaşadığı acı ve keder karşılığı manevi zararının oluştuğu, davalı ... Yem Sanayi A.Ş. vekilinin 25.05.2022 tarihli dilekçesi ile ıslah ile zaman aşımı itirazında bulunduğu, ıslah talebinin usulü dairesinde yapılmadığı, ancak davalı tarafın zaman aşımı itirazı yönünde yapılan değerlendirmede, davalı tarafça üretimi yapılan dava konusu yemin üretiminde yemde bulunması gereken iz element ve mineraller arasındaki yetersizlik ve dengesizlik nedeniyle ağır kusurun bulunduğu, bu nedenle satıcı ile birlikte müteselsilen sorumlu olan üreticinin ayıptan doğan sorumluluğunda iki yıllık zaman aşımı süresinden yararlanamayacağı, davacının hayvanların ölümü ve rahatsızlığı üzerine müracaat ettiği Kırıkkale İlçe Tarım Müdürlüğü'nce düzenlenen raporda, hayvanlardaki ölüm ve gerilemenin pikadan kaynaklandığı rapor edilmiş ise de, davalının üretimini yaptığı yemlerin ayıplı olduğu, ölümlerin ve hayvanlardaki rahatsızlığın bu yemlerden kaynaklandığına dair tespite yer verilmediği, davacı tarafça yemlerin değiştirilmesinden sonra hayvanlarında kısmen düzelme yaşanması üzerine zararın davalı yemlerinden kaynaklandığı kanaati ile davalılara 03.07.2013 tarihli Kırıkkale 6. Noterliği'nce ihtarname gönderdiği, uğradığı zararların tazminini talep ettiği, davalı üretici şirketin 22.07.2013 tarihli Polatlı 1. Noterliği'nden cevabı ihtarnamesi ile zararın, ürettikleri yemlerden kaynaklanmadığını beyan ettikleri, bu arada taraflar arasında görüşmelerin devam ettiği, davacının da zararın oluşmasında davalıya ait yemlerin etkili olup olmadığı ve yemlerin ayıplı olup olmadığı yönünde araştırma cihetine gittiği, bilahare zararın davalının ürettiği yemlerden kaynaklandığı sonuç ve kanaatine vararak davayı açtığı, iş bu nedenle davacının zarar vereni öğrendiği tarihin, dava tarihinden iki yıl öncesine dayalı olduğundan bahsedilemeyeceği, keza dava konusu yemdeki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu ve yapılan yargılama ve bilirkişi heyeti raporları sonucu tespit edilebildiği, dava konusu sağ kalan hayvanlardaki rahatsızlığın giderilmesine yönelik yapılan beslenme ve tedavinin etkisi, bu nedenle oluşan zarar miktarının tespitinin, tedavi ve beslenme sonucuna bağlı olduğu, ihtar tarihinden sonra iş bu miktarın tespit edilebileceği, bu nedenle de davacının zararı ve zarar vereni öğrendiği tarihten itibaren iki yıllık zaman aşımı süresi içerisinde dava açtığının kabulü gerektiği, davalının zaman aşımı itirazının kabul görmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 831.816,45TL maddi tazminat alacağının 22.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 10.000,00 TL manevi tazminat alacağının 22.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.