Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/4213 · K. 2025/3377

3. Hukuk Dairesi         2024/4213 E.  ,  2025/3377 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1816 E., 2024/2039 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Söke 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/153 E., 2024/346 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Davacı vekili asıl davada; müvekkiline ait tesislerin orman sayılan alanlara rastlaması halinde üzerinden Enerji Nakil Hattı geçirilen ormanlık alanlar için 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17. maddesi gereğince 49 yıl müddetle izin ve irtifak hakkı alındığını ve bedellerin de 15.09.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6831 sayılı Kanunun 17 ve 18. maddelerinin Uygulama Yönetmeliğinde geçen hükümler ve davalı Kurum ile müvekkili arasında akdedilen 04.04.2002 tarihli protokol kapsamında taahhütnamelerinde belirtilen hususlar dikkate alınarak ödendiğini, davaya konu 154 kV (Söke-Germencik) Brş.N.-Söke RES TM E.İ. Hattının 180.538,01 m²’lik ormanlık alandan geçen kısmı için davalı Kurum ile müvekkili arasında yapılan 6831 sayılı Kanunun 17 ve 18. maddesi ve bu maddelerin uygulanmasına ilişkin Yönetmelik kapsamında 15. madde ve devamındaki kesin izin taahhüt senedinde ve aynı Kanunun 17/3 ve 18. maddesi Uygulama Yönetmeliğinde tesisi için ödenecek ücretlerin ağaçlandırma bedeli, arazi izin bedeli, orman köylüleri kalkındırma geliri, ağaçlandırma ve erozyon geliri olarak belirlendiğini, ancak davalı Kurum tarafından bu gelir kalemlerine ek olarak gerek Yönetmelikte gerek 6831 sayılı Kanun gerekse taahhüt senedinde yer almayan ilave ağaç bedeli adı altında fahiş bir alacak kaleminin müvekkilinden tahsil edildiğini, ilave ağaçlandırma bedelinin rüzgar enerji santrali, biokütle enerji santrali, termik santrali yapımı için üretim tesisine ilişkin izinlere konu edildiği takdirde alınan bedel olduğunu, müvekkilince üretim değil iletim faaliyeti ve tesisi yapıldığını, ilave ağaçlandırma bedelinin üretim tesisine yönelik bir ödeme kalemi olup, 6446 sayılı Kanun çerçevesinde kuruluşlarının sorumluluğunda yürütülen iletim faaliyetini kapsamadığını, taahhüt senedinde ve 6831 sayılı Kanunun 17 ve 18. maddesi ile bu maddelerin uygulamasına ilişkin Yönetmelikte buna ilişkin bir düzenleme olmadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı Kuruma ilave ağaçlandırma bedeli borçlarının bulunmadığının tespiti ile ihtirazi kayıtla ödenen 999.899,41 TL ana para, 179.981,90 TL KDV ve 4.398,39 TL fazladan ödenen bedelin Damga Vergisi olmak üzere toplam 1.184.279,70 TL’lik ilave ağaçlandırma bedelinin ödeme tarihi olan 21.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı Kanun kapsamında kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davacı vekili birleşen davada; aynı uyuşmazlıkla ilgili olarak davalı Kurum tarafından müvekkilinden davaya konu 154 kV Brş.N.-Söke RES TM E.İ Hattının ormanlık alandan geçen 180.538,01 m²' lik kısmı için davalı Kurumca gerek Yönetmelikte, gerek 6831 sayılı Kanun ve gerekse taahhüt senedinde yer almayan ilave ağaçlandırma eksik bedeli adı altında fahiş bir alacak kalemi talep edildiğini, ilave ağaçlandırma eksik bedeli, gecikme bedeli ve KDV' sinin ihtirazi kayıtla ödendiğini ileri sürerek; fazladan talep edilen ilave ağaçlandırma eksik bedeli borçlarının bulunmadığının tespiti ile ihtirazi kayıtla ödenen 24.666,52 TL ilave ağaçlandırma eksik bedeli, 904,65 TL gecikme bedeli ve 4.602,80 TL KDV olmak üzere toplam 30.173,97 TL ilave ağaçlandırma eksik bedelinin ödeme tarihi olan 09.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı Kanun kapsamında kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; orman sayılan alanlarda 6831 sayılı Kanunun 17/3 maddesi gereğince enerji üretimi amacıyla Rüzgar Enerji Santrali Biokütle Enerji Santrali ve Termik santrali yapımı amacıyla izinler verildiğini, söz konusu faaliyetlerin ormanlık alanlarda yapım ve işletme aşamasında orman bütünlüğünün, ekolojik dengenin bozulmamasına dikkat edilmesi, sürdürülebilir ormancılığın devamının sağlanması, bozulan orman alanlarının rehabilite edilerek geri kazanılması kaydıyla izin verilen rüzgar enerji santrali, biokütle enerji santrali ve termik santrali izinlerinde Uygulama Yönetmeliği gereğince alınan bedellere ilave olarak ek ağaçlandırma bedelleri alınmasının müvekkili Kurumca uygun görüldüğünü, dava konusu yer için düzenlenen izin raporunda, ağaçlandırma bedeli hesaplanırken Orman Genel Müdürlüğünün 16.07.2013 tarihli Genelge'nin gözetildiğini, davacının ilave ağaçlandırma bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğine dair kesin izin taahhüt senedini imzaladığını, taahhüt senedine davacı tarafça herhangi bir itirazda bulunulmadığını ve şerh düşülmediğini savunarak, asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 6831 sayılı Kanunun 17/3 ve 18. maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin 4/1. maddesinde Enerji Nakil Hatlarına izin verilebileceği, 8/1-a ve b maddesi gereğince de ağaçlandırma ve arazi izin bedeli alınabileceğinin öngörüldüğü, ancak ilave ağaçlandırma bedeli ile ilgili herhangi bir hükme yer verilmediği, bu nedenle belirtilen Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak davacının, alınan ilave ağaçlandırma bedeli ile ilgili yasa ve yönetmelikle hüküm altına alınmayan bir bedelden sorumlu tutulması mümkün olmadığından bilirkişi incelemesine gerek bulunmadığı, davacı 6183 sayılı Kanun kapsamında Kamu Kurumu olmadığından bu Kanun uyarınca faiz talebinde bulunamaz ise de ticari şirket olması nedeniyle avans faizi istem hakkına sahip olduğu gerekçesiyle; asıl davanın kabulü ile davacının davalı Kuruma ağaçlandırma bedeli olarak 1.184.279,70 TL (999.899,41 TL ana para ve 179.981,80 TL KDV ve 4.398,39 TL Damga Vergisi) borçlu bulunmadığının tespitine, ihtirazi kayıtla ödenen 999.899,41 TL ana para ve 179.981,80 TL KDV ve 4.398,39 TL Damga Vergisi olmak üzere toplam 1.184.279,70 TL'lik bedelin ödeme tarihi olan 21.05.2019 tarihinden itibaren 6183 sayıl Kanunda belirtilen faiz oranlarını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın kabulü ile davacının davalı Kuruma dava konusu gecikme zammından kaynaklı ilave ağaçlandırma eksik bedeli 30.173,97 TL (24.666,52 TL ilave ağaçlandırma eksik bedeli, 904,65 TL gecikme bedeli ve 4.602,80 TL KDV) borcunun bulunmadığının tespitine, ihtirazi kayıtla ödenen 24.666,52 TL ilave ağaçlandırma eksik bedeli, 904,65 TL gecikme bedeli ve 4.602,80 TL KDV olmak üzere toplam 30.173,97 TL'lik bedelin ödeme tarihi olan 09.07.2019 tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunda belirtilen faiz oranlarını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 6831 sayılı Kanunun 17 ve 18 madde ve Uygulama Yönetmeliğinde ilave ağaçlandırma bedeli alınacağına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı, Orman Genel Müdürlüğünün 16.07.2013 tarihli talimatının 6831 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinin dışında bir talimat olduğu, davacı şirketin imzaladığı Kesin İzin Taahhüt Senedinde ilave ağaçlandırma bedeli alınacağına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı, söz konusu ... Trafo Merkezi Şebekeye Bağlantı Enerji Nakil Hattının tesisine izin verilmesi sırasında ağaçlandırma bedelinin tahsil edildiği, sözleşmede ve Kanunda yer almayan ilave ağaçlandırma bedeli adı altında davacıdan yeni bir talepte bulunulamayacağından İlk Derece Mahkemesinin kabul ve değerlendirmesinin yerinde bulunduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; Anayasa'nın 169. maddesinde '‘Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.’' düzenlemesine yer verildiğini, Devletin Anayasa'da sayılan bu işleri müvekkili Kurum aracılığı ile yaptığını, orman sayılan alanlarda 6831 sayılı Kanunun 17/3 maddesi gereğince enerji üretimi maksadıyla Rüzgar Enerji Santrali, Biokütle Enerji Santrali ve Termik Santrali yapımı amacıyla izinler verildiğini, söz konusu faaliyetlerin ormanlık alanlarda yapım ve işletme aşamasında orman bütünlüğünün, ekolojik dengenin bozulmamasına dikkat edilmesi, sürdürülebilir ormancılığın devamının sağlanması, bozulan orman alanlarının rehabilite edilerek geri kazanılması kaydıyla izin verilen rüzgar enerji santrali, biokütle enerji santrali ve termik santrali izinlerinde Uygulama Yönetmeliği gereğince alınan bedellere ilave olarak orman amenajman planlarına göre tepe kapalılığı %0-10 arasındaki bozuk orman alanlarında 1 kat ilave ağaçlandırma bedeli, tepe kapalılığı %11-40 arasındaki 1 kapalı meşçerelerde 2 kat ilave ağaçlandırma bedeli, tepe kapalılığı %41-70 arasındaki 2 kapalı meşçerelerde 3 kat ilave ağaçlandırma, tepe kapalılığı %71’den fazla 3 kapalı meşçerelerde 5 kat ilave ağaçlandırma alınması, ilave alınacak olan ağaçlandırma bedellerinin ön izin taahhüt senedinde belirtilen izin aşamasında ise bedellerin ... Özel Bütçe hesaplarına yatırılmasının müvekkili Kurumca uygun görüldüğünü, davacı tarafça söz konusu bedeller yatırılmasına rağmen haksız olarak ve hiçbir yasal gerekçesi bulunmadığı halde müvekkili aleyhine menfi tespit ve alacak davası açıldığını, davacının yaptığı ödemelerin ihtirazi kayıt ile yapılmış olmasının davanın haklı olduğunu göstermediğini, davacının kesin izin taahhüt senedini imzalayarak müvekkili Kuruma gönderdiğini, taahhüt senedine davacı tarafça herhangi bir itirazda bulunulmadığını ve şerh düşülmediğini, taahhüt senedinin 23. maddesi ile taraflar bu taahhüt senedinde yazılı hususlara aynen uyulacağını kayıtsız ve şartsız olarak kabul ve taahhüt ettiklerini, kesin izin taahhüt senedinin özel hükümleri içinde yer alan 1. maddesinde 18.04.2014 tarihli ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6831 sayılı Kanunun 17/3 ve 18. maddelerinin Uygulama Yönetmeliğine göre davacının değişen hususları kabul ve taahhüt edeceğinin yer aldığını, davacının taahhüt senedinde kabul ettiği hükümlere aynen uymak zorunda olduğunu, müvekkili Kurumca söz konusu Enerji Nakil Hattı izni Rüzgar Enerji Santralinin şebekeye bağlantı hattı olması ve RES izninin mütemmim cüzü olması nedeni ile enerji izni kapsamında değerlendirilmiş olup, 6831 sayılı Kanunun 17/3 ve 18. maddelerinin Uygulama Yönetmeliğine göre hesaplanacak bedellere ilave olarak bu kapsamdaki ilgili izinlere ait Makamın 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı emirleri gereği kapalılık durumuna göre İlave Ağaçlandırma Bedeli tahsil edilmesi gerektiğini işbu bedelin talep edildiğini ve davacının da buna uygun olarak ödemede bulunduğunu, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Asıl ve birleşen davadaki uyuşmazlık, ilave ağaçlandırma bedeli yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararda; taahhüt senedinde iznin enerji nakil hattı için verildiğinin açıkça belirtilmiş olmasına, rüzgar enerji santralinin şebekeye bağlantı hattı olmasının bu niteliği değiştirmemesine, taahhüt senedinde ve Kanun ile Yönetmelikte enerji nakil hattı için verilen izinlerde ilave ağaçlandırma bedeli alınacağına ilişkin bir hükmün bulunmamasına, Orman Genel Müdürlüğünün 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı Genelgesinin Danıştay 8. Dairesinin 15.05.2019 tarihli ve 2014/5904 E., 2019/4614 K. sayılı ilamı ile iptal edilmiş olmasına, bu itibarla Derece Mahkemelerinin kabul ve değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.