İçtihatYargıtay5. Hukuk Dairesi25.11.2024

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/4608 · K. 2024/9055

5. Hukuk Dairesi 2024/4608 E. , 2024/9055 K. "İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/53 Esas, 2024/215 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.10.2023 Tarihli ve 2023/182 Esas, 2023/416 Karar Sayılı Kararı Taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacının davalı Kurum'a bağlı Şırnak Devlet Hastanesine asansör tamir, bakım, onarım hizmeti vereceğinin kararlaştırıldığı, verilen hizmet bedelinin ödenmemesi iddiası ile Ankara 29. İcra Müdürlüğü'nün 2023/135539 Esas sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığı, davalının borca ve yetkiye itiraz ettiği, davacının itirazın iptali takibin devamı için işbu davayı açtığı değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan 7 adet asansör yıllık Bakım Onarım Hizmet Alımı Sözleşmesinin 19 uncu maddesinde; "Bu Sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde Şırnak Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir" hükmünün yer aldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 17 nci maddesi gereğince tarafların yetki sözleşmesiyle yetkili mahkemeyi belirledikleri, davalının icra takibinde yetkiye ve borca itiraz ettiği, mahkemede yasal süresinde yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Şırnak Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.03.2024 Tarihli ve 2024/53 Esas, 2024/215 Karar Sayılı Kararı Davada, yetki sözleşmesi yapılmasının kesin yetki durumunu içermediği ve resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden olmadığı, cevap dilekçesi sunmayan davalı tarafça ileri sürülmeyen yetki ilk itirazının mahkemece resen dikkate alınamayacağı, davalının, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmadığından davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir hükmü karşısında, davanın ilk olarak ikame edildiği Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili hale geleceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu, 19 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi. C. Değerlendirme 1. İtirazın iptali davasında usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla durmuş bir takibin varlığı dava şartıdır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır. 2. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir. 3. Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir. 4. Dosya kapsamından, alacağının tahsili için Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2023/135539 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, davalının yetkiye ve borca itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan Ankara 23 . Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden uyuşmazlığın Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

İNCELENEN KARARIN

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

II. GEREKÇE

III. KARAR