İçtihatYargıtay11. Ceza Dairesi07.10.2024

Yargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2024/556 · K. 2024/11110

11. Ceza Dairesi 2024/556 E. , 2024/11110 K. "İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği S tarihli ve 2021/59919 Soruşturma, 2021/29489 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 29.11.2021 tarihli ve 2021/6986 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 29.11.2021’de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 03.01.2024 tarihli ve 2023/21337 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.01.2024 tarihli ve KYB-2024/3512 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.01.2024 tarihli ve KYB-2024/3512 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin şikâyetinde özetle, internet üzerinden tanıştığı ve Kayseri'de senetle telefon sattığını öğrendiği şüphelinin verdiği hesaba iki seferde 500,00 Türk lirası olmak üzere toplam 1.000,00 Türk lirası ve daha sonra yüz yüze görüşmelerinde de bir kısmı elden olmak üzere toplam 14.000,00 Türk lirası ödemesine rağmen telefonun teslim edilmediği, şüphelinin hile ile kendisini kandırarak haksız menfaat ettiği ve dolandırıcılık suçunu işlediğini iddia etmesi üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, söz konusu işlemlerin taraflar arasında hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; Şüphelinin ifadesinde, daha önceden tanımadığı müşteki ile internet üzerinden tanıştıklarını ve telefon alım satım işlemi hususunda anlaştıklarını kabul etmesi, şüpheliden telefon satma karşılığında para aldığını ancak telefonları temin edemediği için teslim edemediğini ifade etmesi, yine müşteki ile aralarında geçen ve içeriklerini kabul ettiği whatsapp yazışmalarında, ... İletişim şirketi üzerinden satış yaptığını, ancak taksitli ödemenin yasal olarak mümkün olmaması nedeniyle ödemeleri kendi adına olan hesaba yaptırdıklarını ifade etmesi karşısında, Kayseri'de şüphelinin belirttiği adreste böyle bir firma olup olmadığının, şüphelinin bu firmada çalışıp çalışmadığının, kendisine satış konusunda yetki verilip verilmediğinin ve eğer çalışıyor ise telefon tedariki ve teslimi hususunda bir sorun yaşanıp yaşanmadığı hususlarının araştırılarak sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin, internet üzerinden tanıştığı şüpheliden telefon almak maksadıyla yüz yüze görüşmelerini müteakip, telefon ücretinin ödenmesine rağmen çeşitli bahanelerle ürünün teslim edilmediğinin, bu şekilde şüphelinin haksız menfaat temin ettiğinin iddia olunması, şüphelinin alınan ifadesinde; parayı almasına karşın telefonu tedarik edemediği için teslimat yapmadığını savunması ve dosyada mevcut yazışmalara göre, telefonun Efe GSM adına satıldığının, taksit işlemleri ile şüphelinin ilgilendiğinin ve 3 aydan fazla taksit uygulamasının yasak olmasından dolayı şüphelinin hesabına paranın gönderilmesi gerektiğinin, toplam 4 adet şubelerinin olduğunun belirtilmesi karşısında; yazışmada adı geçen adreste bu isimde bir firma olup olmadığının, şüphelinin burada çalışıp çalışmadığının, kendisine satış konusunda yetki verilip verilmediğinin, telefon tedariki hususunda sıkıntı yaşanıp yaşanmadığının ya da şüphelinin şahsi olarak telefon ticareti yapıp yapmadığının araştırılması, sonucuna göre somut olayda dolandırıcılık suçunun unsurlarının bulunup bulunmadığının takdir ve tayin edilmesi gerekirken, "...müşteki ile şüpheli arasındaki ilişkinin telefon alım satım sözleşmesinden kaynaklanan hukuki bir ihtilaf olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

İNCELENEN KARARIN

I. İSTEM

II. GEREKÇE

III. KARAR