Yargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2024/6094 · K. 2025/5799
11. Ceza Dairesi 2024/6094 E. , 2025/5799 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/2883 Değişik İş SUÇLAR : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, özel belgede sahtecilik, dolandırıcılık KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Ceyhan Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve 2022/7692 Soruşturma, 2023/1719 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Ceyhan Sulh Ceza Hakimliğinin, 02.08.2023 tarihli ve 2023/2883 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 02.08.2023'te kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 18.10.2024 tarihli ve 2024/14256 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 20.11.2024 tarihli ve KYB-2024/108149 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 20.11.2024 tarihli ve KYB-2024/108149 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında, Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin 24/10/2022 tarihli dilekçesi ile müşteki şirkete ait işletmenin deposunda yer alan ikinci sınıf kömürlerin müşterilere gönderilmesi gerekirken, şüpheliler tarafından maddi menfaat temin etmek maksadıyla birinci sınıf kömür nakliye araçlarına yüklenerek ikinci sınıf kömür parasına satıldığı, bu şekilde müşteki şirketin zarara uğratıldığı ve şüphelilerin hukuka aykırı olarak maddi kazanç elde ettiğinden bahisle şüphelilerden şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma neticesinde Ceyhan Cumhuriyet Başsavcılığınca şüphelilerin, müştekiye ait inşaat malların hukuka aykırı şekilde satılması olayına dair kamu davası açmak için yeterli şüphe oluşturacak somut delil elde edilemediğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Somut olayda, şüphelilerin çalıştıkları şirketin ödemeleri dışında banka hesaplarına giren paraların bulunduğu, yine şüphelilerden bazılarının kendi aralarında para transferi yaptığına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığının 26/11/2022 tarihli yazısının ekinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığının 11/11/2022 tarihli yazısının ekinde yer alan CD içeriğine dayanılarak hazırlanan analiz raporunun bulunduğu, dosya kapsamına göre şüphelilerin açıklayamadığı para transferlerinin mevcut bulunduğunun görülmesi karşısında, müşteki şirketin birinci kalite kömürlerinin şirketin bilgisi dışında satılması olayına tanık olan kişilerin tespit edilerek beyanlarının alınması, müşteki şirketin kayıtlarının temin edilerek iddia edildiği şekilde usulsüz envanter kayıtlarının bulunup bulunmadığının tespit edilerek bilirkişi raporu aldırılması, sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiği cihetle, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; katı yakıt ithalat ve satışı işi ile uğraşan şikâyetçi şirketin Ceyhan ilçesindeki fabrikasında çalışan şüphelilerin, şikâyetçinin bilgi ve rızası dışında bir kısım müşteriler ile anlaşarak, 2. sınıf kömür siparişi veren ve ödemelerini bu nitelikteki kömür fiyatından yapan müşterilere 1. sınıf kömür satışı yaparak, kantar fişlerini ve diğer belgeleri de bu şekilde tanzim etmek suretiyle şirketin ton başına yaklaşık 100,00 USD zarara uğramasına neden olduklarının iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; farklı nitelikte kömür satışı yapıldığı belirlenen müşterilerin olay ile ilgili beyanlarına başvurulması, şirketin stok/envanter kayıtları, sahte olarak düzenlendiği iddia olunan kantar fişi...vb belge asılları ile suç tarihlerine ilişkin şirketin mali kayıtlarını gösterir diğer bilgi ve belgeler temin edilerek bu şekilde satışı yapılan kömür ve uğranılan zarar miktarının belirlenmesi, şüphelilerden el konulan cep telefonları üzerinde yapılan incelemelere ilişkin raporların dosyaya eklenmesinden sonra sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerekirken, "...yapılan soruşturma sonucu isnat edilen eylemlerin gerçekleştirildiğine dair kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.