Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/6300 · K. 2024/10629

5. Hukuk Dairesi         2024/6300 E.  ,  2024/10629 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/685 Esas, 2023/1602 Karar DAVA TARİHİ : 04.03.2021 KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Karacabey 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/113 Esas, 2022/776 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., İnkaya Mahallesi 1111 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeli hesaplanırken taşınmazın Bursa İl merkezine 30 km Karacabey İlçe merkezine ise 15 km uzaklıkta, etrafı meskun, belediyenin tüm hizmetlerinden faydalanan, üretim, ihracat ve alt yapı açısından gelişmiş imkanlara sahip, ülkemizin bu yönde üretim yapan en büyük işletmelerinin bulunduğu İzmir yoluna kuş uçuşu 3 km olmasının yanı sıra doğusunda Tekstil Boyahaneleri Organize Sanayi Bölgesi ile Deri ve Organize Sanayi Bölgesi, Bursa Et Borsası ve Kombinesi ile Teknolojik Organize Sanayi Bölgesinin batısında ise Karacabey Sanayi Bölgesi Sütaş - Nestle gibi birçok önemli fabrikanın yer aldığı bir konumda olduğunun gözetilmesi gerektiğini, bu unsurlar hep birlikte değerlendirildiğinde Belediye mücavir alanında yer alan ve belediye hizmetlerinden yararlanan meskun bir mahal içindeki dava konusu taşınmazın öncelikle arsa niteliğinde değerlendirilmesi gerektiğini, Yüksek Yargı kararlarındaki son değişiklikler ile kapitalizasyon faiz oranının %3 alınması, objektif değer artış oranının en az %300 olarak alınması, 2021 zirai verileri alınarak münavebe ürünlerinin 6 yıllık ortalama ile yapılması, taşınmazın sulu tarım niteliğinde değerlendirilmesi, münavebeye alınacak ürünlerin Türkiye ortalamasına göre üretim masraflarının, brüt gelirin 1/3’ünden fazla olmayacak şekilde hesaplanması, kısmi kamulaştırmadan arta kalan taşınmazın değer kaybının hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kamulaştırma bedelinin tespitini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında tespit edilen yapı ve 105 adet meyve ağacının kamulaştırma bedeli hesaplamasına dahil edilmediğini, İnkaya Mahallesinin tüm taşınmazları sulamaya yetecek kadar su kapasitesine sahip İnkaya göletinin bulunduğunu, objektif değer artışının adaletli bir şekilde uygulanması gerektiğini, aynı kamulaştırma kapsamında komşu konumdaki taşınmazların m²sine 127,22 TL civarında değer biçildiğini, dava konusu taşınmaz için belirlenen değerin düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kuru arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net ürün gelirine göre değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazın keşif tutanağı ve bilirkişi raporu ile tespit edilen nitelikleri dikkate alındığında taşınmazın kuru arazi olarak kabulünün yerinde bulunduğu, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan kapitalizasyon faizi oranı ile objektif değer artışı oranının uygun olduğu, kamulaştırmadan arta kalan kısmın tamamen kamulaştırılması gerektiği yönünde bilirkişi raporu varsa da davalının buna razı gelmemesi nedeniyle %50 değer düşüklüğü verilmesinin yerinde olduğu, ayrıca taşınmaz üzerindeki ağaç ve yapının mütemmim cüz olarak bedelinin kamulaştırma bedeline eklendiği anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun bulunduğu belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci ve 12 nci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki Bursa ili, ..., İnkaya Mahallesi 1111 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür. 4. Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmının yüzölçümü, geometrik şekli ve kullanım durumu dikkate alındığında uygulanan değer azalışı oranının davalının beyanı da gözetilerek makul olduğu sonucuna varılmıştır. 5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.