İçtihatYargıtay4. Ceza Dairesi05.11.2024

Yargıtay 4. Ceza Dairesi · E. 2024/7256 · K. 2024/14034

4. Ceza Dairesi 2024/7256 E. , 2024/14034 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Şüpheli hakkında hakaret suçundan kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın kabulüne dair yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkeme kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.07.2024 tarihli ve KYB- 2024/68797 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteminin; Dosya kapsamına göre, Sakarya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 23/01/2024 tarihli kararı ile müşteki hakkında terör örgütü üyeliği suçundan kesinleşmiş mahkûmiyetinin olup olmadığının sorulması, eğer yok ise, şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, “Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder...” ile aynı Kanun’un 173/4. maddesindeki “Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” şeklindeki düzenlemeler gereğince kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine müşteki hakkında terör örgütü üyeliği suçundan kesinleşmiş mahkûmiyetinin olup olmadığının sorulmasının esasen soruşturmanın genişletilmesi kararı olduğu, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi halinde, Cumhuriyet Savcılığınca belirtilen eksiklikler giderildikten sonra itirazla ilgili bir karar verilmesi gerekirken, şartlı şekilde itirazın kabulü ile müşteki hakkında terör örgütü üyeliği suçundan kesinlemiş mahkûmiyetinin olup olmadığının sorulması, eğer yok ise hakaret suçundan kamu davası açılmak üzere incelemeye konu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmesinde isabet görülmemiştir. Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un 160/1. maddesinde "Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170/2. maddesinde fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." Aynı Kanun'un 173/1. maddesinde, "Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet Savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir., üçüncü fıkrasında "Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O Yer Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet Savcısına gönderir. Cumhuriyet Savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.", Dördüncü fıkra; "Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir." şeklindedir. Yukarıda yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, 5271 sayılı Kanun'un “soruşturma” başlıklı 2. kitabında, Cumhuriyet Savcısının suç soruşturmasına ilişkin süreci nasıl yürüteceği ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, itirazı incelemekle görevli mahkemenin görevleri açık bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu çerçevede, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen hakimlik, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 5271 sayılı Kanun'un “soruşturma” başlıklı 2. kitabında, Cumhuriyet savcısının suç soruşturmasına ilişkin süreci nasıl yürüteceği ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, itirazı incelemekle görevli hakimliğin görevleri açık bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu çerçevede, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya dosyada yer alan delillerin itirazla ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi için yeterli olmadığı durumlarda soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. Sulh Ceza Hakimliği'nin soruşturmanın genişletilmesine ilişkin kararı üzerine ise Cumhuriyet Başsavcılığı'nca gerekli soruşturmanın yapılmasını müteakip, soruşturma dosyasının itiraz ile ilgili karar vermek üzere soruşturma dosyası hakkında soruşturmanın genişletilmesi kararını veren Sulh Ceza Hakimliği'ne göndermesi gerekmektedir. İncelenen dosyada; kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara yapılan itiraz üzerine şikayetçi hakkında terör örgütü üyeliği suçundan kesinleşmiş mahkumiyetinin olup olmadığı hususunun araştırılması için soruşturmanın genişletilmesine ve kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararın kaldırılmasına şeklinde karar verilmesi gerekirken şartlı şekilde itirazın kabulü ile şikayetçi hakkında terör örgütü üyeliği suçundan kesinleşmiş mahkûmiyetinin olup olmadığının sorulması, eğer yok ise hakaret suçundan kamu davası açılmak üzere incelemeye konu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmesi hukuka aykırı olup Kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

I. İSTEM

II. GEREKÇE

III. KARAR