Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2024/8873 · K. 2024/14676
9. Hukuk Dairesi 2024/8873 E. , 2024/14676 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl dava ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir. Kararın asıl dava ve birleşen davada davacılar vekili ile birleşen dava davacı yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dava ve birleşen dava davacılarından...Fabrikaları AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacı...Fabrikaları AŞ vekili asıl dava dava dilekçesinde; Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığının 16.11.2020 tarihli görev yazısı uyarınca...Fabrikaları AŞ ... Şeker Fabrikasına ait işyerinde çalışma koşulları yönünden 11.12.2020 tarihli tutanak düzenlendiğini, Şeker Fabrikasındaki asıl işin dava konusu tutanağın 6 ncı maddesinde kristal şeker üretimi olarak belirtildiğini, bu işin şeker pancarı bunkeri ile kristal şeker bunkeri arasında şeker pancarının kıyılması, şerbet üretilmesi, şerbetin arıtılması, koyulaştırılması, kristallendirilmesi, santrifüjleme, kurutma ve elekten geçirerek şeker bunkerinde toplanması işlemlerini kapsadığını, raporun 12, 13, 14, 15, 16, 18 ve 19 uncu bentlerinde bahsi geçen işlerin asıl işleri kapsamadığını, asıl işe yardım amaçlı yapılan yardımcı işler olduğunu, asıl işveren ve alt işveren işçilerinin aynı yerde çalışma sebeplerinin bu durumdan kaynaklandığını, asıl işveren işçisinin şeker üretimi işini yaptığını, alt işveren işçisinin ise taşıma, temizlik, düzen işinde yardım ederek destek verdiğini, bunun için aynı ortamda bulunmalarının mecburi olduğunu, diğer bentlerde bahsi geçen işlerin ise paketleme, kazan dairesi temizliği, linyit kömürünün kazan dairesine taşınması, kömür karışımı, cüruf çıkarma, bakım ve genel temizlik vs gibi enerji üretiminin hazırlık aşaması olan işlerin mal ve hizmet üretimine yardımcı işler olduğunu ve bu işlerde alt işveren çalıştırılmasının olağan olduğunu beyanla Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Bakanlığınca düzenlenen 11.12.2020 tarihli tutanağa itiraz ederek asıl işveren alt işveren ilişkisinde muvazaa olmadığının tespitini talep etmiştir. 2. Davacı...Fabrikaları AŞ vekili birleşen dava dilekçesinde; şeker üretimi için gerekli olan asıl işlerde alt işveren işçilerinin çalıştırılmadığını, asıl işveren işçileri ile alt işveren işçilerinin aynı ortamda işin gereği olarak çalışmakta olup, alt işveren işçilerinin yalnızca asıl işe destek veren, hazırlık yapan yardımcı işlerde çalıştırıldığını, ihale konusu hizmet alımı işlerinin hiçbirisinde muvazaalı bir durum bulunmadığını, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca düzenlenen 14.12.2020 tarihli ve 9424- İNC-06 ve 9651-İNC-14 sayılı inceleme raporuna itirazla birlikte asıl işveren alt işveren ilişkisinde muvazaa olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir 3. Birleşen dava davacısı ... İnsan Kaynakları Ulaşım Temizlik ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (... İnsan Kaynakları Şirketi) yetkilisi dava dilekçesinde; 05.04.2021 tarihinde tebliğ edilen 14.12.2020 tarihli 9424-INC-06 9651-INC-14 No.lu inceleme raporu ile Şeker-...tarafından talep edilen alt işverenlik ilişkisinin incelendiğini, hukuka aykırı bir şekilde...Fabrikaları AŞ ... Şeker Fabrikası Müdürlüğü ile aralarındaki alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespit edildiğini, ... Şeker Fabrikaları AŞ ... Şeker Fabrikası Müdürlüğünün 2020/511578 ihale kayıt numaralı 30.09.2020 tarihli hizmet alım işi ihalesine katılım sağladıklarını ve 03.10.2020 tarihinde işe başladıklarını, rapor ile somut olayın hâl ve şartları göz önünde bulundurulmadan tespit yapıldığını, davanın...Fabrikaları AŞ ... Şeker Fabrikası Müdürlüğüne ihbar edilmesi gerektiğini beyanla Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Bakanlığınca düzenlenen 14.12.2020 tarihli ve 9424-İNC-06 ve 9651-İNC-14 sayılı inceleme raporuna itiraz ederek asıl işveren alt işveren ilişkisinde muvazaa olmadığının tespitini talep etmiştir. 4. Birleşen dava davacısı ... (... ... Şirketi) vekili dava dilekçesinde; davacı işyerinin tescilinin 4.78302.01.01.1251894.042 sicil numarası ile yapıldığını, ... Şeker Fabrikasından ihale usulü ile iş alarak ... analiz laboratuvarının işletilmesi, ... fire ve şeker oranı ölçüm ile uğraştığını, makinelerin bakım tamir revizyon ve çalıştırılmaları davacı şirketin sorumluluğunda olduğunu, davalı Şirketin ... Şeker Fabrikası tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na (4734 sayılı Kanun) tâbi olarak açılan ihaleye girerek usulüne uygun olarak teklifini sunduğunu ve yapılacak iş ve işlemleri ihale usulü ile aldığını, yapılan işin resmî bir iş olduğunu, Devlete ait olan bir fabrikanın yapmış olduğu ihaleye dayanarak iş alan davacının muvazaalı bir işleme aracı olmasının söz konusu olmadığını, davacı Şirketin yaptığı işin asıl iş olmayıp yardımcı iş olduğunu, asıl işin ... Şeker Fabrikası tarafından yapıldığını, alt işveren Şirketlerin ise yardımcı işlerle ilgili olarak ihale alarak işleri yürüttüğünü, davacı Şirkete karşı uygulanan idari para cezasının hiçbir yasal dayanağının olmadığını ileri sürerek asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olmadığının tespiti ile idari para cezasının iptalini talep etmiştir.