İçtihatYargıtay3. Hukuk Dairesi08.05.2025

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1409 · K. 2025/2677

3. Hukuk Dairesi 2025/1409 E. , 2025/2677 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/172 E., 2021/101 K. Mahkemece bozma sonrasında verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı Kurumun, davacı ile imzaladığı ilaç teminine ilişkin 2003 yılı Protokolü'nü 05.12.2005 tarihinde haksız olarak feshettiğini, fesih işleminin iptali için açtıkları Osmaniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları davada 12.12.2005 tarihli ara kararıyla fesih işleminin tedbiren durdurulduğunu, yapılan yargılama sonunda ise davanın reddine karar verildiğinden 29.06.2007 tarihinde tedbir kararının kendiliğinden kalktığını, kararı temyiz ettiklerini ancak bu süreçte müvekkilinin ilaç verme işlemini gerçekleştiremediğini, kararın 21.02.2008 tarihinde bozulması üzerine Osmaniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.04.2008 tarihli ve 2008/26 D.İş sayılı kararıyla fesih işleminin yeniden tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, bozmaya uyan Osmaniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.06.2008 tarihli kararıyla fesih işleminin iptaline karar verildiğini, söz konusu kararın derecattan geçerek 16.12.2008 tarihinde kesinleştiğini, davalının haksız fesih işlemi nedeniyle Mahkemece verilen tedbir kararının kalktığı dönemden yeniden tedbir kararının verildiği döneme kadar müvekkilinin iş yapamadığını ve kâr kaybına uğradığını, ayrıca ticari itibarının da zedelendiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 100.000,00 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminatın fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin tarihli ilamıyla; taraflar arasındaki matbu sözleşmenin “sözleşmenin feshini gerektiren hususlar” başlıklı IV. Bölümünün 1. maddesinin (n) bendinde, “reçetelerde tahrifat yapıldığının teftiş raporu ile belirlenmesi” halinde eylemin “7 yıl” süreyle sözleşmenin feshini gerektirdiğinin belirtildiği, bu nedenle sözleşmenin davalı Kurum tarafından (7) yıl süreyle feshedildiği, davacı tarafından bu konudaki muarazanın giderilmesi için Osmaniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada, neticeten muarazanın önlenmesine karar verildiği ve temyiz incelemesi sonucu kararın onanarak kesinleştiği, her ne kadar sözleşmenin feshine ilişkin muarazanın önlenmesi istemiyle açılan işbu dava davacı yararına sonuçlanıp kesinleşmiş ise de, davacı eczacının tahrifat yapılmış reçeteleri Kuruma fatura ettiği sabit olup, davalı Kurumun sözleşmenin feshini düzenleyen Protokol hükmüne aykırı davranıldığı gerekçesiyle sözleşmeyi feshetmesinde, tazminat ödemesini gerektiren kusurlu bir davranışının bulunmadığı, fesih hakkının kötüye kullanıldığından da söz edilemeyeceği, davacı eczacının bu hükmü kabul ederek sözleşmeyi imzalamasına göre kâr mahrumiyeti iddiasında bulunarak tazminat isteyemeyeceği; davacının manevi tazminat talebine gelince; salt sözleşmeye aykırı davranışın manevi tazminat istemi için yeterli olmayıp aykırılığın niteliğinden veya özel hal ve şartlar sebebiyle aynı zamanda davacı tarafın kişilik haklarının 4721 sayılı TMK'nın 24. maddesi anlamında zedelenmesi ve bu nedenle de 818 sayılı BK'nın 41. maddesi uyarınca bu akde aykırılığın haksız bir eylem olarak değerlendirilebilmesi gerektiği, somut olayda ise manevi tazminatın şartlarının oluştuğundan da söz edilemeyeceği, bu durumda Mahkemece davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle; hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir. 2. Mahkemenin 19.03.2013 tarihli kararıyla; manevi tazminat istemi yönünden bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmiş, kâr kaybını içeren maddi tazminat istemi yönünden ise bozmadan önceki gerekçelerle direnilmesine kararı verilmiş, kararın taraf vekillerince temyizi üzerine, manevi tazminat isteminin reddine ilişkin hükmün Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 18.09.2013 tarihli ilâmıyla onanmasına kesin olarak karar verilmiş; maddi tazminat istemi yönünden verilen karar ise, Hukuk Genel Kurulunun 25.02.2015 tarihli ilâmıyla; usulüne uygun hüküm fıkrası oluşturulmaması nedeniyle işin esasına yönelik temyiz itirazları incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir. 3. Mahkemenin 21.05.2015 tarihli kararıyla; maddi tazminat istemi yönünden direnme kararı verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 4. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.12.2019 tarihli ilâmıyla; yürürlük tarihi itibariyle uyuşmazlıkta uygulanması gereken 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun borcun ödenmemesi hâlinde borçlunun sorumluluğuna ilişkin 96. maddesindeki (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.112) “Alacaklı hakkını kısmen veya tamamen istifa edemediği takdirde borçlu kendisine hiçbir kusurun isnat edilemeyeceğini ispat etmedikçe, bundan mütevellit zararı tazmine mecburdur.” düzenlemesine göre davalı Kurumun, fesih cezasının uygulanması ve sözleşmenin bu nedenle ifa edilememesi nedeniyle doğan zarardan, kusursuz olduğunu ispat etmediği müddetçe sorumlu olacağı, buna göre davalı Kurumun fesih işlemini uygulamakta kusurlu olup olmadığının tartışılması gerektiği, davalı Kurumun sigortalısı olan hak sahiplerine ilaç teminini sağlamak için uyguladığı 2003 yılı Protokolü'nün “Sözleşmenin feshini gerektiren hususlar” başlıklı bölümünün 1. maddesinin (n) bendinde, tahrifatı yapan kişiye müeyyideye etkisi yönünde herhangi bir sonuç bağlanmamış ise de, kamu zararına engel olmak maksadıyla kendisine fatura edilen tüm işlemleri sıkı şekilde denetlemek, mevzuat ve sözleşme hükümleri çerçevesinde yapılması gerekenleri ifa etmekle yükümlü olan Kurumun, taraflar arasındaki sözleşmeye uygun şekilde araştırma yaparak neticesinde davacı hakkında sözleşmenin feshi müeyyidesini uygulamak durumunda kaldığı, davacı tarafça feshin iptali istemiyle dava açılması sonrasında ise Mahkemenin uyguladığı tedbirleri aynen yerine getirdiği, davanın reddine dair verilen kararda tedbirin devamına hükmedilmediği ve henüz ihtilaf çözümlenmediği için fesih işlemini tekrar uyguladığı, ihtilafın ancak yapılan yargılama neticesinde ve sözleşmenin yorumlanması suretiyle çözümlenebildiği, hâl böyle olunca davalı Kurumun taraflar arasında o tarihte bağlayıcı ve geçerli olan sözleşme hükümleri çerçevesinde fesih işlemini uygulamasında ve bu feshin durdurulmasına ilişkin tedbirin ortadan kalkmasıyla birlikte kâr kaybı doğmasında 818 sayılı Kanun'un 96. maddesi anlamında kusursuz olduğunun kabulü gerektiği, sonuç itibariyle benimsenen Özel Daire bozma kararına maddi tazminat istemi yönünden de uymak gerekirken, önceki kararda direnilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle; hükmün davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir. 5. Bozmaya uyan Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Hukuk Genel Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle maddi tazminat istemine ilişkin davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1409 · K. 2025/2677

I. DAVA

II. CEVAP

III. MAHKEME KARARI

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

V. TEMYİZ

VI. KARAR