Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/2157 · K. 2025/6248

5. Hukuk Dairesi         2025/2157 E.  ,  2025/6248 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/849 Esas, 2024/166 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.10.2024 Tarihli ve 2024/223 Esas, 2024/437 Karar Sayılı Kararı Davacının Antalya ili, Aksu ilçesinde yer alan taşınmazın davalıya temlikinin hile ile sağlandığı, satış bedelinin ödenmediği iddiasıyla bedel istemiyle açtığı davanın taşınmazın aynına ilişkin olduğu ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu gözetilerek, taşınmazın Antalya ili, ..., ... Mahallesinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Antalya 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.12.2024 Tarihli ve 2024/849 Esas, 2024/166 Karar Sayılı Kararı Taraflar arasındaki dava konusu taşınmazın aynına yönelik olmadığı ve dava sonucunda elde edilecek menfaain taşınmaz mülkiyetini değiştirecek bir nitelikte olmayıp taşınmazın değerine yönelik olduğu, bu durumda kesin yetki kuralının uygulanma alanının bulunmadığı, genel yetki kuralları geçerli olacağından dosyadaki dava konusu alacak davası olup, davalının yerleşim yerinin Ankara ili, yine aradaki ilişki alacak ilişkisi olması nedeniyle götürülecek borçlardan olması ve davacının yerleşim yerinin de yetkili olduğu, yine davacının yerleşim yerinin Ankara ili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, taşınmaz satış sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 3. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.” 4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir: “Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, 3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir. Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.” C. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10 uncu maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. 2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 3. Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.