Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/2158 · K. 2025/6249
5. Hukuk Dairesi 2025/2158 E. , 2025/6249 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/544 Esas, 2024/538 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Adıyaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.10.2023 Tarihli ve 2022/604 Esas, 2023/133 Karar Sayılı Kararı Davalı ...'nin şirket merkezinin Adana ili olduğu, icra takiplerinin de Adana İcra Dairelerinde yapıldığı, süresinde sunulan cevap dilekçelerinde her iki davalı tarafça da yetkili mahkemenin Adana Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun belirtildiği, bu nedenle davalılar tarafından süresi içinde yapılan yetki itirazının kabul edildiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. B. Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.12.2024 Tarihli ve 2024/544 Esas, 2024/538 Karar Sayılı Kararı Davacılar QNB Finansbank’ı davalı olarak göstermiş iseler de bu davalı sunduğu cevap dilekçesi ile alacağını ... Varlık Yönetim AŞ.’ye devrettiğini bildirerek davanın husumet nedeniyle reddini istediği, ... Varlık Yönetim AŞ. vekili dahili davalı sıfatı ile davaya cevap verdiği, verilen cevapta yetki itirazında bulunulmadığı, davalı ... vekilince yetki itirazında bulunulmuşsa da zorunlu dava arkadaşlığının söz konusu olduğu bu davada tüm davalıların ortak yetkili mahkemeyi göstermelerinin zorunlu olduğı tüm şartlar sağlanmadığı takdirde davanın açıldığı mahkeme yetkili hale geleceği, hükmen reddi davalarında davanın tüm alacaklılara yöneltilmesi zorunlu olup tespit edilen tüm alacaklıların davaya katılımı sağlanmadan davaya devam edilmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 605 inci maddesi uyarınca mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 4721 sayılı Kanun’un “Ret beyanı” başlıklı 605 inci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir: “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.” 3. 6100 sayılı Kanun'un "Genel yetkili mahkeme" başlıklı 6 ncı maddesinin 2 inci fıkrası şöyledir: "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." 4. 6100 sayılı Kanun'un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.” 5. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir: "(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." "(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir." "(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir." C. Değerlendirme 1. Mirasın hükmen reddinin tespiti hakkındaki davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığından, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. 2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez. 3. Dosya kapsamından, davacının davayı, yetkisiz Adıyaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalılara geçmiş ve davalılardan ... vekilince ve davalı ... Finansbank vekilince süresinde ve usulüne uygun olarak Adana Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazda bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.