İçtihatYargıtay9. Hukuk Dairesi17.03.2025

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/2339 · K. 2025/2765

9. Hukuk Dairesi 2025/2339 E. , 2025/2765 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2024/829 E., 2024/1005 K. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.08.1991 tarihinde Eskişehir 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı fabrikasında uçak montaj teknisyeni olarak çalıştığını, sendikalı olduğunu, toplu iş sözleşmesine göre ücretinin belirlendiğini, Eskişehir Motor Meslek Lisesi mezunu olduğunu, davalı işyerinde işe başlamadan önce başka işyerlerinde aynı işi icra ettiğini, dava dışı Alçın Mobilya San Şti.nde 01.06.1983-01.03.1984 tarihleri arasında, dava dışı Toprak Seramik AŞ'de 15.06.1987- 22.05.1991 tarihleri arasında çalıştığını, ilgili çalışmalarını bildirmesine rağmen davalı işyeri tarafından derece ve intibakının yapılmadığını, bu mağduriyetler nedeniyle işyeri ve sendika arasında protokol yapıldığını, protokol kapsamında da derece ve intibakının yapılmadığını ileri sürerek davacının 13. dereceden işe başlaması gerektiğine dair tespit ile derece ve intibaktan kaynaklanan fark ücret, ilave tediye ve ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının işe başlarken gerekli belgeleri sunmadığından toplu iş sözleşmesi gereğince 9. derecedeki ücretten işe başlatıldığını, davacının sonradan komisyona başvurduğunu, ancak komisyon tarafından yapılan incelemede davacının derece ve intibakı yapılacak işçiler arasında bulunmadığının tespit edildiğini, davalı tarafından yapılan işlemlerin mevzuata ve toplu iş sözleşmesine uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.06.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; davacının dava dilekçesinde ilave tediye ve ikramiye alacaklarını toplam 1.000,00 TL talep ettiği, ıslah dilekçesinde zamanaşımı def'ini dikkate alarak ilave tediye ve ikramiye alacağını birlikte 7.001,35 TL olarak ıslah ettiği, talepleri somutlaştırmaya yönelik verilen dilekçede davacının ıslah ettiği miktarları; 2.715,10 TL ilave tediye, 4.286,25 TL ikramiye farkı olarak belirlediği, davacının bu talebi ile bağlı kalınarak ilave tediye alacağının 2.715,10 TL olarak hüküm altına alınması gerekirken talep aşılarak 3.702,35 TL'ye hükmedilmesinin hatalı olduğu, bu gerekçeye göre fark ikramiye yönünden değerlendirme yapılırken; ıslah zamanaşımı def'i doğrultusunda belirlenen ikramiye alacağının (dava dilekçesi ile istenen 500,00 TL ile birlikte) 3.929,00 TL olduğu, bu miktar aşılmadan ve usuli kazanılmış haklara riayet edilerek sonuca gidilmesi gerektiği, hükmedilen fark ücret alacağına 04.12.2018 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmişse de söz konusu bilirkişi raporunda fark ücret alacağı hesap tablosunda ödeme tarihleri net bir şekilde belirtilmediğinden uyuşmazlık konusu dönemde uygulanan toplu iş sözleşmesinde ücret bakımından açıkça bir ödeme günü kararlaştırılıp kararlaştırılmadığının araştırılması, böyle bir hükmün mevcut olmaması hâlinde fark ücret alacağına dava ve ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, bozma sonrasında Mahkemece temin edilen toplu iş sözleşmesi geçici madde 1 hükmünde ödemelere ilişkin belirli bir tarih bulunmadığından dava ve ıslah tarihlerinden itibaren faize hükmedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; a. Davalı İdarenin işlemlerinin mevzuata ve toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun olduğunu, b. Bilirkişi raporunun denetime elverişsiz olduğunu ve hatalı tespitler içerdiğini, c. Davalı İdare lehine hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı belirlendiğini, davanın reddedilen kısmı üzerinden değil maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Alacak kalemlerine işletilen faiz başlangıç tarihlerinin hatalı olduğunu, b. Alacaklara ödenmediği her ay için faiz işletilmesi gerektiğini, aksi kanaat hâlinde İdarenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, toplu iş sözleşmesinde ücretlerin her ayın 14’ünde ödeneceğine dair hüküm bulunmasına rağmen dava ve ıslah tarihlerinden itibaren faiz işletilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; hükmedilen fark ikramiye ve fark ücret alacaklarında faiz başlangıç tarihi noktalarındadır. 1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Hüküm altına alınan fark ikramiye alacağında faiz başlangıç tarihi bozma kapsamı dışında kaldığından, usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak fark ikramiye alacağında hükmedilen miktara, bozma öncesinde hükme esas alınan 04.12.2018 tarihli bilirkişi raporunda her ay için belirlenen ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi hatalıdır. 3. Bozma sonrasında yapılan yargılamada, Mahkemece toplu iş sözleşmesinde belirli bir ödeme tarihi öngörülmediği gerekçesiyle ücret farkı alacağına dava ve ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmiş ise de bu kabul yerinde değildir. Zira davacı dava dilekçesinde ücret alacağına toplu iş sözleşmesi doğrultusunda her ay için ayrı ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faizi ile, aksi kanaat hâlinde ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini istemiştir. Dosya kapsamından davacı tarafından intibak ve ödemelerin yapılması için davalı işverene 21.12.2017 tarihli ihtarnamenin keşide edildiği ve dava açılmadan önce davalının temerrüde düşürüldüğü ancak bu belgenin Dairece yapılan temyiz incelemesi sırasında gözden kaçırıldığı anlaşılmaktadır. İlgili ihtarnamede "..ücret alacağının; iş bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren derhal müvekkilin bilinen banka hesabına veya vekil olarak tarafımıza derhal ödenmesi.." şeklinde talepte bulunulmuştur. Yargıtayca maddi hata sonucu verilen bir karara mahkemece uyulmasına karar verilmesi hâlinde dahi usuli kazanılmış hak oluşmaz ve Yargıtayın hatalı bozma kararından dönülmesi mümkündür. Açıklanan nedenlerle fark ücret alacağına dava ve ıslah tarihi yerine ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 22.12.2017 tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekmektedir. 4. Diğer taraftan davanın kısmen kabulüne karar verilmesine ve yargılama giderleri de buna göre paylaştırılmasına rağmen hüküm fıkrasında davanın kabulüne şeklinde hüküm kurulması da yerinde görülmemiştir. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370/2 hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/2339 · K. 2025/2765

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

VI. TEMYİZ

VII. KARAR