Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/4458 · K. 2025/8927
5. Hukuk Dairesi 2025/4458 E. , 2025/8927 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/48 Esas, 2025/67 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A.Savur Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.12.2024 Tarihli ve 2024/327 Esas, 2024/245 Karar Sayılı Kararı Nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin son yerleşim yerinin Seyhan/Adana olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.02.2025 Tarihli ve 2025/48 Esas, 2025/67 Karar Sayılı Kararı Nufus kaydının üzeltilmesi istenin kişinin yerleşim yeri adresinin bulunduğu Mahkemenin kesin yetkili olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 41 inci maddesinde ise terditli yetki kuralı getirildiği, davalının Türk Vatandaşlığının olduğu, son yerleşim yeri adresinin Beyrut/Lübnan olduğu, davalınım adres kayıt sistemine kayıtlı yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise Savur/Mardin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 5490 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir: “Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 4. 5718 sayılı Kanun’un “Türklerin kişi hâllerine ilişkin davalar” başlıklı 41 inci maddesi şöyledir: “Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür.” C. Değerlendirme Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Beyrut/Lübnan olduğu, adres kayıt sistemine kayıtlı yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise Savur/Mardin olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Savur Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.