Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/488 · K. 2025/5126

5. Hukuk Dairesi         2025/488 E.  ,  2025/5126 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/2330 Esas, 2024/2581 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Datça Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.11.2024 Tarihli ve 2024/393 Esas, 2024/344 Karar Sayılı Kararı Miras bırakanın merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin Den Haag/Hollanda Krallığı olduğu, yapılan sorgulamada Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmadığının anlaşıldığı, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 41 inci maddesi uyarınca türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye'de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması halinde ilgilinin sakin olduğu yer, Türkiye'de sakin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir Mahkemelerinden birinde görüleceği, bu nedenle İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. İzmir 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.12.2024 Tarihli ve 2024/2075 Esas, 2024/2009 Karar Sayılı Kararı Dava konusu somut olayda kısıtlı adayının nüfusa kayıtlı olduğu yerin Erzincan olduğu, bu nedenle Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. C. Erzincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.12.2024 Tarihli ve 2024/2330 Esas, 2024/2581 Karar Sayılı Kararı 5718 sayılı Kanun gereğince İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 596 ncı maddesi uyarınca vasiyetnamenin açılması istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Vasiyetnamenin açılması” başlıklı 596 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur.” 4. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un “Miras davaları” başlıklı 43 üncü maddesi şöyledir: “Mirasa ilişkin davalar ölenin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, son yerleşim yerinin Türkiye'de olmaması hâlinde terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür.” C. Değerlendirme Dosya kapsamından, birden fazla devlet vatandaşı olup aynı zamanda Türk vatandaşı olan murisin son yerleşim yerinin Hollanda Krallığı'nda bulunduğu, ancak murisin terekeye dahil mallarının Datça ilçesinde bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Datça Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Datça Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.