İhbar tazminatı nedir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf —işçi ya da işveren— karşı tarafa önceden haber vermek (bildirimde bulunmak) zorundadır. Bu süreye uyulmadan yapılan fesihte, uymayan taraf diğerine ihbar tazminatı öder. Düzenleme 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesindedir.
Kıdem tazminatıyla karıştırılır; oysa ikisi farklıdır: kıdem tazminatı işçinin çalışma süresini karşılar, ihbar tazminatı ise bildirim süresine uyulmamasının karşılığıdır. Bir fesihte ikisi birden gündeme gelebilir.
Bildirim süreleri
Bildirim süresi işçinin kıdemine göre değişir:
6 aydan az çalışan için: 2 hafta
6 ay – 1,5 yıl arası: 4 hafta
1,5 yıl – 3 yıl arası: 6 hafta
3 yıldan fazla çalışan için: 8 hafta
Bu süreler asgaridir; sözleşmeyle artırılabilir. Süreye uyup çalıştıran taraf ihbar tazminatı ödemez; uymayan taraf, o süreye ait ücreti tazminat olarak öder.
Nasıl hesaplanır?
İhbar tazminatı, ilgili bildirim süresine karşılık gelen giydirilmiş brüt ücret tutarındadır (yol, yemek, düzenli ikramiye gibi süreklilik arz eden ödemeler dâhil).
Adım adım örnek (temsilî)
2 yıldır çalışan (bildirim süresi 6 hafta), aylık giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan bir işçi, süreye uyulmadan işten çıkarıldığında:
Haftalık ücret: 40.000 TL ÷ 4 ≈ 10.000 TL
6 haftalık ihbar tazminatı: 10.000 TL × 6 = 60.000 TL brüt
Bu temsilî bir hesaptır. İhbar tazminatı, kıdem tazminatının aksine gelir vergisine tabidir (damga + gelir vergisi kesilir).
İşçi de öder mi?
Evet. Bildirim süresine uymadan işi bırakan işçi de işverene ihbar tazminatı ödeyebilir. Kural iki taraf için de işler.
Sonuç
İhbar tazminatı, fesihte bildirim süresine uymamanın karşılığıdır; kıdem tazminatından ayrıdır ve vergilendirilmesi farklıdır. Fesih iş güvencesi kapsamındaysa ayrıca işe iade gündeme gelebilir. İşçilik alacaklarında dava öncesi zorunlu arabuluculuk gerekir.
Yasal uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir iş hukuku avukatına danışın. Mevzuat değişebilir; güncel metin için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.