İşe iade davası nedir?
İş güvencesi kapsamındaki bir işçi, geçerli bir sebep gösterilmeden işten çıkarıldığında, feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iadesi için dava açabilir. Amaç, keyfî işten çıkarmalara karşı korumadır. Düzenleme 4857 sayılı İş Kanunu m.18-21'dedir.
Kimler yararlanabilir? (iş güvencesi kapsamı)
Aşağıdaki koşulların birlikte bulunması gerekir:
İşyerinde en az 30 işçi çalışması,
İşçinin o işyerinde en az 6 aylık kıdemi olması,
Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması,
İşverenin geçerli bir sebep göstermeden (veya göstermediği hâlde) feshetmesi.
İşletmenin bütününü yöneten veya işyerini yöneten ve işçi alma-çıkarma yetkisi olan üst düzey yöneticiler bu kapsamın dışındadır.
Süreler — önce arabuluculuk
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
Bu süreler hak düşürücüdür — kaçırılırsa dava hakkı kaybedilir.
Dava sonucu ne olur?
Mahkeme feshi geçersiz bulursa:
İşveren, işçiyi 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır.
Başlatmazsa, iş güvencesi (işe başlatmama) tazminatı öder: kural olarak 4-8 aylık ücret tutarında.
Ayrıca kararın kesinleşmesine kadar boşta geçen süre için 4 aya kadar ücret ve diğer haklar ödenir.
İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır; başvurmazsa fesih geçerli hâle gelir.
Sonuç
İşe iade, iş güvencesi kapsamındaki işçiye güçlü bir koruma sağlar; ancak kısa ve hak düşürücü sürelere sıkı sıkıya bağlıdır. Fesih bildirimini aldığınız anda süre işlemeye başlar — vakit kaybetmeden değerlendirme yaptırmakta yarar vardır.
Yasal uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir iş hukuku avukatına danışın. Mevzuat değişebilir; güncel metin için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.