Kira artışının yasal sınırı nedir?
Yenilenen konut kira dönemlerinde kira bedelindeki artış, kural olarak bir önceki kira yılının on iki aylık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ortalamasını geçemez. Bu sınır Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesinde düzenlenmiştir ve sözleşmede daha yüksek bir oran yazsa bile bu sınırı aşan kısım geçersizdir.
Zaman zaman geçici düzenlemelerle kira artışına daha düşük bir üst sınır (örneğin belirli dönemlerde uygulanan yüzdesel tavan) getirilebilmiştir. Bu tür geçici tavanlar süreli olduğundan, artış yaparken o an yürürlükte olan güncel düzenlemeyi kontrol etmek gerekir.
Sözleşmede oran yoksa ne olur?
Taraflar sözleşmede bir artış oranı belirlememişse, artış yine TÜFE on iki aylık ortalamasını aşamaz. Kira ilişkisi beş yıldan uzun sürmüşse, oran belirlenmiş olsa dahi hâkim; TÜFE, taşınmazın durumu ve emsal kiraları dikkate alarak hakkaniyete uygun bir kira belirleyebilir.
Kira tespit davası
Kira bedelinin güncel koşullara göre yeniden belirlenmesi için açılan davadır.
Kira tespit davası her zaman açılabilir.
Ancak belirlenen yeni kiranın bir sonraki kira döneminden itibaren geçerli olması için, davanın (veya ihtarın) dönem başlangıcından en az 30 gün önce yapılmış olması gerekir.
Aksi hâlde yeni kira, bir sonraki döneme sarkar.
Artış ve tespit geçmişe yürümez; yalnızca ileriye dönük sonuç doğurur.
Kiracı ne yapmalı?
Talep edilen artış TÜFE sınırını (veya varsa güncel geçici tavanı) aşıyorsa, yasal sınırın üzerindeki kısmı ödemek zorunda değildir.
Fazla ödeme yapıldıysa, koşulları varsa geri istenebilir.
Uyuşmazlıkta doğrudan tahliye değil, kira tespit davası yolu işletilir.
Sonuç
Konut kirasında artış, kural olarak TÜFE on iki aylık ortalamasıyla sınırlıdır; güncel geçici düzenlemeler bu sınırı daha da düşürebilir. Uyuşmazlıkta kira, kira tespit davasıyla belirlenir ve sonuç geçmişe değil geleceğe etki eder.
Yasal uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir gayrimenkul/kira hukuku avukatına danışın. Mevzuat değişebilir; güncel metin için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.