Haberin özeti
Anayasa Mahkemesi, paylı mülkiyette önalım hakkının kullanılmasında dava konusu payın rayiç bedelinin hakim tarafından belirlenmesini öngören düzenlemeyi iptal etti. İptal kararı, düzenlemenin tarafların menfaatleri arasında adil bir denge oluşturmadığı gerekçesine dayandırıldı. Karar, dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.
Başvurular, 13 asliye hukuk mahkemesi ile CHP tarafından, Türk Medeni Kanunu’nun önalım hakkına ilişkin ve 2025’te değiştirilen hükmünün iptali istemiyle yapıldı. Düzenleme, önalım hakkının alıcıya karşı açılacak dava yoluyla kullanılmasını ve rayiç bedelin mahkemece belirlenmesini öngörüyordu. Hak sahibinin belirlenen bedeli ve tapu giderlerini, mahkemenin belirlediği yere kesin süre içinde yatırması şart koşuluyor; bu yükümlülük yerine getirilmezse payın tesciline karar verilemiyordu.
AYM, önalım hakkının mülkiyet hakkı kapsamında bulunduğunu ve satıcı, alıcı ile önalım hakkı sahibinin menfaatlerini ilgilendirdiğini belirtti. Mahkeme, rayiç bedelin esas alınmasının satıcı ile alıcının serbest iradeleriyle belirlediği satış bedelini devre dışı bırakabileceğine, taraflar açısından farklı sonuçlar doğurabileceğine ve önalım hakkı sahibini belirsiz bir konuma sokabileceğine dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme, bu nedenlerle düzenlemenin Anayasa’nın mülkiyet ve miras haklarını güvence altına alan 35. maddesiyle bağdaşmadığı sonucuna vardı ve hükmü iptal etti.
